2. ประกาศ คพช. 2563 — ข้อกำหนดการฝาก/ลงทุนอย่างอื่นของสหกรณ์ ⭐⭐⭐¶
เนื้อหาในหน้านี้
ประกาศคณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ เรื่อง ข้อกำหนดการฝากหรือลงทุนอย่างอื่นของสหกรณ์ พ.ศ. 2563 — ประกาศที่ออกโดย คพช. เพื่อกำหนดประเภทการฝาก/ลงทุนตาม ม.62(3) ของ พ.ร.บ.สหกรณ์
🎯 ความสำคัญ:
- บังคับใช้กับสหกรณ์ทุกประเภท (รวม สอ./คย.)
- กำหนด 8 ประเภทสินทรัพย์ที่ลงทุนได้ตาม ม.62(3) "การฝากหรือลงทุนอย่างอื่นตามที่ คพช. กำหนด"
- กำหนดเกณฑ์ Credit Rating ที่สำคัญ (A ขึ้นไป)
- ใช้คู่กับกฎกระทรวง 2567
📅 ข้อมูลพื้นฐาน¶
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อ | ประกาศคณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ (คพช.) เรื่อง ข้อกำหนดการฝากหรือลงทุนอย่างอื่นของสหกรณ์ พ.ศ. 2563 |
| ผู้ลงนาม | นางสาวมนัญญา ไทยเศรษฐ์ — รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปฏิบัติราชการแทน รัฐมนตรีฯ ในฐานะประธาน คพช. |
| วันที่ลงนาม | 17 พฤศจิกายน 2563 |
| อำนาจตาม | ม.10(7) + ม.62(3) ของ พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ. 2542 |
| ที่มา | มติ คพช. ครั้งที่ 5/2562 (8 พ.ย. 2562) + ครั้งที่ 1/2563 (29 มิ.ย. 2563) |
| ยกเลิก | ประกาศ คพช. ลงวันที่ 3 ก.ค. 2558 (ฉบับเก่า) |
🔗 ความเชื่อมโยงกับกฎหมาย¶
พ.ร.บ.สหกรณ์ ม.62
│
┌───┴───┐
▼ ▼
ม.62(1)-(2) ม.62(3)
"ลงทุนใน "การฝาก/ลงทุน
หลักทรัพย์ อย่างอื่นตามที่
รัฐบาล / คพช. กำหนด" ← ประกาศนี้!
ฝากธนาคาร"
│
▼
ประกาศ คพช. 2563
│
▼
8 ประเภทสินทรัพย์
│
▼
ใช้คู่กับ กฎกระทรวง 2567
(เพดาน 10% / 4 ประเภท)
ความสัมพันธ์กับ กฎกระทรวง 2567
กฎกระทรวง 2567 ข้อ 4(4) อ้างถึง "การฝาก/ลงทุนอื่นตามที่ คพช. กำหนด" → ก็คือประกาศ คพช. 2563 นี้
→ เป็น rosetta stone ของการลงทุนตาม ม.62(3) — สหกรณ์ทุกประเภทใช้ได้
⚖️ ข้อ 2 — บทนิยาม 3 คำ¶
1. "ธนาคาร"¶
ธนาคารพาณิชย์และธนาคารที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น ซึ่งประกอบกิจการภายในราชอาณาจักรไทย
🎯 ครอบคลุม: - ธนาคารพาณิชย์ (เช่น กรุงเทพ / กสิกร / ไทยพาณิชย์) - ธนาคารเฉพาะกิจ (เช่น ออมสิน / ธอส. / ธ.ก.ส. / ธพว.) - KTB (ธนาคารกรุงไทย)
🚫 ไม่ครอบคลุม: - ธนาคารต่างประเทศที่ไม่มีสาขาในไทย - บริษัทเงินทุน
2. "ตราสารแสดงสิทธิในหนี้"¶
ตั๋วแลกเงิน + ตั๋วสัญญาใช้เงิน + หุ้นกู้
🎯 = Debt Instruments
3. "หุ้นกู้"¶
หุ้นกู้ที่มีหลักประกันหรือหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ
ไม่รวม: - หุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง (Hybrid / Derivative-embedded) - หุ้นกู้ไม่กำหนดอายุไถ่ถอน (Perpetual Bond)
ข้อยกเว้น 2 ข้อ
🚫 หุ้นกู้ที่ห้าม:
- หุ้นกู้อนุพันธ์แฝง (Structured Note) — ผลตอบแทนผูกกับสินทรัพย์อื่น (เช่น ดัชนีหุ้น/น้ำมัน) — มีความเสี่ยงสูง
- Perpetual Bond — ไม่มีกำหนดไถ่ถอน — สหกรณ์อาจถือไปตลอดกาล
→ ทั้ง 2 ประเภทมีความเสี่ยงสูง — คพช. ตัดออก
⚖️ ข้อ 3 — 8 ประเภทสินทรัพย์ที่ลงทุนได้ ⭐⭐⭐¶
"เงินของสหกรณ์อาจฝากหรือลงทุนได้ ดังต่อไปนี้"
🎯 ตาราง 8 ประเภท¶
| # | ประเภท | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| (1) | บัตรเงินฝากที่ธนาคารเป็นผู้ออก | – |
| (2) | ตั๋วแลกเงิน/ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ธนาคารรับรอง/สลักหลัง/รับอาวัล | ไม่จำกัดความรับผิด |
| (3) | ตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยธนาคารซึ่งมิใช่รัฐวิสาหกิจ | – |
| (4) | บัตรเงินฝาก/ใบรับฝากเงินของบริษัทเงินทุน/เครดิตฟองซิเอร์ | สถาบันคุ้มครองเงินฝากประกัน |
| (5) ⭐ | ตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจ (SPV) ใน Securitization | Credit Rating ≥ A- จาก บริษัทจัดอันดับที่ ก.ล.ต. รับรอง |
| (6) ⭐⭐ | หุ้นกู้ | Credit Rating ≥ A จาก บริษัทจัดอันดับที่ ก.ล.ต. รับรอง |
| (7) | หน่วยลงทุนของกองทุนรวมที่รัฐวิสาหกิจจัดตั้ง | ความเห็นชอบ ครม. + กำกับโดย ก.ล.ต. |
| (8) | หน่วยลงทุนของกองทุนรวมที่มีวัตถุประสงค์ตาม ม.62 | – |
🎯 รายละเอียด — Credit Rating ⭐⭐⭐¶
ประเภท (5) Securitization:
"ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ระดับ A- ขึ้นไป"
ประเภท (6) หุ้นกู้:
"ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ระดับ A ขึ้นไป"
🎯 ตาราง Credit Rating ที่ใช้:
| ระดับ | ความหมาย | ลงทุนได้ใน |
|---|---|---|
| AAA | คุณภาพสูงสุด | ทั้ง (5) + (6) ✅ |
| AA+ / AA / AA- | คุณภาพสูง | ทั้ง (5) + (6) ✅ |
| A+ / A | คุณภาพดี | ทั้ง (5) + (6) ✅ |
| A- | คุณภาพปานกลางค่อนข้างดี | (5) Securitization ✅ / (6) หุ้นกู้ ❌ |
| BBB+ / BBB / BBB- | Investment Grade | ❌ ห้าม |
| BB+ ลงไป | Speculative / Junk | ❌ ห้าม |
ดุลพินิจในการตรวจสอบ
🚨 ตรวจ Credit Rating ของหุ้นกู้ที่สหกรณ์ถือ:
- หุ้นกู้ Rating < A → ❌ ผิดประกาศ
- Rating ลดลง ระหว่างปี (Downgrade) → 📌 ติดตาม + อาจต้องขาย
- Rating ที่ใช้:
- TRIS Rating (ในประเทศ)
- Fitch Ratings Thailand
- S&P / Moody's (ระดับสากล)
🎯 บริษัทจัดอันดับที่ ก.ล.ต. รับรอง — ต้องเช็คว่าใช้ rating จากบริษัทที่ ก.ล.ต. รับรอง
⚖️ ข้อ 4 — ตั๋วแลกเงิน + ที่ประชุมใหญ่¶
🎯 ข้อกำหนด¶
"การนำเงินไปฝากหรือลงทุนตามข้อ 3 (2) [ตั๋วแลกเงิน/ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ธนาคารรับรอง]
รวมกันต้องไม่เกินทุนสำรองของสหกรณ์
และต้องผ่านการอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์ก่อนจึงจะดำเนินการได้"
🎯 ความหมาย¶
| รายการ | กำหนด |
|---|---|
| เพดานรวม | ≤ ทุนสำรอง (ของสหกรณ์เอง) |
| อนุมัติ | ที่ประชุมใหญ่ก่อนดำเนินการ |
ตัวอย่าง
สหกรณ์มีทุนสำรอง = 1,200 ลบ.
→ ลงทุนในตั๋วแลกเงินทั้งหมดรวมกัน ≤ 1,200 ลบ.
🎯 ต่างจาก ข้อ 3 ของกฎกระทรวง 2567: - กฎกระทรวง 2567 ข้อ 3 = ฐานทุนเรือนหุ้น+ทุนสำรอง เพดาน 10%/นิติบุคคล - ประกาศ คพช. 2563 ข้อ 4 = ฐานทุนสำรองอย่างเดียว เพดานรวมไม่ระบุ %
⚖️ ข้อ 5-6 — บทเฉพาะกาล + วันใช้บังคับ¶
ข้อ 5 — บทเฉพาะกาล¶
"การฝากหรือลงทุนของสหกรณ์ที่ได้ดำเนินการตามประกาศ คพช. ปี 2558 (ฉบับเก่า) อยู่ก่อนวันที่ประกาศฉบับนี้ใช้บังคับ
ให้ถือว่าเป็นการฝากหรือลงทุนตามประกาศฉบับนี้ต่อไป"
→ Grandfather Clause — การลงทุนเดิม ไม่ต้องปรับ
ข้อ 6 — วันใช้บังคับ¶
"ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป"
→ บังคับใช้ตั้งแต่ 17 พ.ย. 2563 เป็นต้นมา
🎯 ดุลพินิจในการตรวจสอบ¶
🔍 Compliance Checklist¶
| # | รายการตรวจ | อ้างอิง |
|---|---|---|
| 1 | บัตรเงินฝาก/ตั๋วแลกเงิน ออกโดยธนาคารตามนิยาม | ข้อ 2 + 3(1)(2) |
| 2 | หุ้นกู้ ไม่ใช่อนุพันธ์แฝง / Perpetual | ข้อ 2 |
| 3 | หุ้นกู้ Credit Rating ≥ A | ข้อ 3(6) ⭐⭐⭐ |
| 4 | Securitization Rating ≥ A- | ข้อ 3(5) ⭐ |
| 5 | กองทุนรวม ตามวัตถุประสงค์ ม.62 | ข้อ 3(8) |
| 6 | ตั๋วแลกเงินรวมกัน ≤ ทุนสำรอง | ข้อ 4 |
| 7 | มติที่ประชุมใหญ่ สำหรับตั๋วแลกเงิน | ข้อ 4 |
📊 Audit Procedures¶
| Procedure | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| Inspection | ตรวจ Investment List + Credit Rating Report |
| Confirmation | ขอยืนยันจาก TRIS / Fitch + custodian |
| Recalculation | คำนวณยอดตั๋วแลกเงินรวม vs ทุนสำรอง |
| Vouching | ตรวจ prospectus + ใบรับรองอันดับ |
| Subsequent events | ตรวจ rating downgrade หลังวันสิ้นปี |
🚨 Red Flags¶
| Red Flag | ผลกระทบ |
|---|---|
| หุ้นกู้ Rating BBB+ ลงมา | ผิดข้อ 3(6) |
| หุ้นกู้อนุพันธ์แฝง | ผิดข้อ 2 (นิยาม "หุ้นกู้") |
| Perpetual Bond | ผิดข้อ 2 |
| Rating Downgrade ระหว่างปี | ตรวจสอบ + ต้องพิจารณาขาย |
| ตั๋วแลกเงินรวมเกินทุนสำรอง | ผิดข้อ 4 |
| ไม่มีมติที่ประชุมใหญ่ สำหรับตั๋วแลกเงิน | ผิดข้อ 4 |
📝 Management Letter Finding (ตัวอย่าง)¶
Finding: หุ้นกู้ที่ลงทุนมี Credit Rating ต่ำกว่าเกณฑ์
จากการตรวจสอบ Investment List ณ 31 ธ.ค. 2569 พบว่า:
หุ้นกู้ มูลค่า Rating ปัจจุบัน เกณฑ์ ผล
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
หุ้นกู้ บมจ. ABC ปี 2569 150 ลบ. BBB+ (TRIS) ≥ A ❌ Fail
หุ้นกู้ บมจ. XYZ ปี 2570 200 ลบ. AA- (TRIS) ≥ A ✅ Pass
หุ้นกู้ บมจ. PQR ปี 2570 80 ลบ. A (Fitch) ≥ A ✅ Pass
หมายเหตุ:
- หุ้นกู้ บมจ. ABC ถือมาตั้งแต่ปี 2566 ขณะนั้น Rating = A
- ในเดือน ส.ค. 2569 TRIS ลด Rating เป็น BBB+
- สหกรณ์ยังไม่ได้พิจารณาขาย
ผลกระทบ:
- ผิดประกาศ คพช. 2563 ข้อ 3(6) — Rating < A
- เสี่ยงโทษตาม ม.133 ของ พ.ร.บ.สหกรณ์
- เสี่ยงต่อ Credit Loss
ข้อเสนอแนะ:
1. ทบทวนนโยบายการ monitor rating downgrade
2. กำหนด Trigger ขายอัตโนมัติเมื่อ rating ลดลง
3. ทยอยขายหุ้นกู้ ABC ภายใน 6 เดือน
4. รายงานต่อ กก. + ที่ประชุมใหญ่
📚 ข้อที่อ้างถึงในการตรวจสอบ¶
| ข้อ | เนื้อหา | สำคัญ |
|---|---|---|
| ข้อ 2 | นิยาม "หุ้นกู้" — ห้าม Hybrid + Perpetual | ⭐⭐ |
| ข้อ 3(5) | Securitization Rating ≥ A- | ⭐⭐ |
| ข้อ 3(6) ⭐⭐⭐ | หุ้นกู้ Rating ≥ A | ⭐⭐⭐ |
| ข้อ 3(7)(8) | กองทุนรวม | ⭐ |
| ข้อ 4 ⭐⭐⭐ | ตั๋วแลกเงิน ≤ ทุนสำรอง + ที่ประชุมใหญ่ | ⭐⭐⭐ |
🧭 Footer Navigation¶
⬅️ ก่อนหน้า: 1. กฎกระทรวง 2567 — ฝาก/ลงทุน
ถัดไป ➡️ 3. ประกาศหลักทรัพย์รัฐวิสาหกิจ
🏠 ขึ้นบน: Group 4: การลงทุน + สภาพคล่อง
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศ คพช. ข้อกำหนดการฝาก/ลงทุนอย่างอื่นของสหกรณ์ พ.ศ. 2563 — ลงนาม 17 พ.ย. 2563
- พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ. 2542 ม.10(7) + ม.62(3) — แม่บท
- TRIS Rating + Fitch Ratings Thailand — บริษัทจัดอันดับในไทย
- ก.ล.ต. — ผู้รับรองบริษัทจัดอันดับ
- TFRS 9 — Financial Instruments + ECL