งบกำไรขาดทุน

ภาพรวม

หน้านี้แสดง รูปแบบงบกำไรขาดทุน และ คำอธิบายรายการ ของสหกรณ์ออมทรัพย์และเครดิตยูเนี่ยนที่ดำเนินธุรกิจเฉพาะธุรกิจสินเชื่อและรับฝากเงิน

หมายเหตุการปรับปรุงจากต้นฉบับ

คู่มือต้นฉบับ (กรมตรวจบัญชีสหกรณ์, ก.พ. 2557) มีการจัดประเภทบางรายการที่ไม่สอดคล้องกับหลักการบัญชีปัจจุบัน หน้านี้ได้ปรับปรุงการจัดประเภทดังนี้:

1. ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษา — ย้ายจาก "รายได้อื่น" → "รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน" เพราะลูกหนี้ตามคำพิพากษามูลแห่งหนี้เกิดจากเงินกู้
2. หนี้สูญรับคืนลูกหนี้เงินให้กู้ และหนี้สูญรับคืนดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ — ย้ายจาก "รายได้อื่น" → "หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ" (ถือเป็นบัญชีปรับค่าใช้จ่าย)

---

ส่วนที่ 1: แบบงบกำไรขาดทุน

ส่วนหัวของงบ

สหกรณ์ออมทรัพย์.................................................. จำกัด
                  งบกำไรขาดทุน
        สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ ............................................

การแสดงวันที่

ส่วน "สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ ........" ให้ใช้ วันสิ้นปีทางบัญชีปีปัจจุบัน เช่น สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม 2557 เป็นต้น

แบบงบ — รายได้และค่าใช้จ่าย (ส่วน 1)

รายการ	ปี 25... (บาท)	%	ปี 25... (บาท)	%
รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน
ดอกเบี้ยรับเงินให้กู้	............	...	............	...
ดอกเบี้ยรับเงินฝาก	............	...	............	...
ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษา	............	...	............	...
ผลตอบแทนจากเงินลงทุน	............	...	............	...
กำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุน	............	...	............	...
รวมรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน	............	100	............	100
ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน
ดอกเบี้ยจ่ายเงินรับฝาก	............	...	............	...
ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ยืมระยะสั้น	............	...	............	...
ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ยืมระยะยาว	............	...	............	...
ขาดทุนจากการจำหน่ายเงินลงทุน	............	...	............	...
รวมค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน	............	...	............	...
หัก หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ
หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้เงินให้กู้	............	...	............	...
หนี้สงสัยจะสูญดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ	............	...	............	...
หนี้สูญลูกหนี้เงินให้กู้	............	...	............	...
หนี้สูญดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ	............	...	............	...
(หนี้สูญรับคืนลูกหนี้เงินให้กู้)	(............)	...	(............)	...
(หนี้สูญรับคืนดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ)	(............)	...	(............)	...
รวมหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ	............	...	............	...
รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ	............	...	............	...

แบบงบ — รายได้อื่นและค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน (ส่วน 2)

รายการ	ปี 25... (บาท)	%	ปี 25... (บาท)	%
บวก รายได้อื่น
รายได้ค่าธรรมเนียมแรกเข้า	............	...	............	...
เงินรางวัลสลาก............	............	...	............	...
กำไรจากการจำหน่ายสินทรัพย์	............	...	............	...
รวมรายได้อื่น	............	...	............	...
หัก ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่
เงินเดือน	............	...	............	...
ค่าเบี้ยเลี้ยงพาหนะ	............	...	............	...
บำเหน็จเจ้าหน้าที่	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
ค่าเสื่อมราคา	............	...	............	...
ค่าตัดจำหน่าย (ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์)	............	...	............	...
ค่าซ่อมแซมบำรุงรักษาอาคารและอุปกรณ์	............	...	............	...
ค่าเบี้ยประกันภัย	............	...	............	...
ขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับสมาชิก
ค่าสวัสดิการสมาชิก	............	...	............	...
เงินช่วยเหลือสมาชิก	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายในการอบรมสมาชิก	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น
ค่าเบี้ยประชุม	............	...	............	...
ค่ารับรอง	............	...	............	...
ค่าเครื่องเขียนแบบพิมพ์	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายประชุมใหญ่	............	...	............	...
ค่าตอบแทนผู้ตรวจสอบกิจการ	............	...	............	...
ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี	............	...	............	...
ค่าน้ำ - ค่าไฟฟ้า	............	...	............	...
ค่าโทรศัพท์ - ค่าไปรษณีย์	............	...	............	...
หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้ตามคำพิพากษา	............	...	............	...
หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้ระหว่างดำเนินคดี	............	...	............	...
หนี้สงสัยจะสูญดอกเบี้ยตามคำพิพากษา	............	...	............	...
หนี้สูญลูกหนี้ตามคำพิพากษา	............	...	............	...
หนี้สูญลูกหนี้ระหว่างดำเนินคดี	............	...	............	...
หนี้สูญดอกเบี้ยตามคำพิพากษา	............	...	............	...
ค่าใช้จ่ายอื่น	............	...	............	...
รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน	............	...	............	...
กำไร (ขาดทุน) สุทธิ	............	...	............	...

---

ส่วนที่ 2: คำอธิบายรายการในงบกำไรขาดทุน

1. รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน

แยกเป็นรายได้ที่เกิดขึ้นจาก:

รายการ	ความหมาย
1.1 ดอกเบี้ยรับเงินให้กู้	รายได้ที่เกิดจากการให้กู้เงินที่เป็นธุรกิจหลักของสหกรณ์ และค่าธรรมเนียมจากการให้กู้ยืม (ถ้ามี)
1.2 ดอกเบี้ยรับเงินฝาก	ดอกเบี้ยที่เกิดจากการนำเงินฝากธนาคาร สหกรณ์อื่นและสถาบันการเงิน
1.3 ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษา	ดอกเบี้ยจากลูกหนี้ตามคำพิพากษา ซึ่งมูลแห่งหนี้เกิดจากเงินกู้ของสหกรณ์ จึงถือเป็นรายได้ดอกเบี้ยของสหกรณ์
1.4 ผลตอบแทนจากเงินลงทุน	รายได้ที่เกิดจากการลงทุน เช่น ดอกเบี้ย เงินปันผล หรือประโยชน์อื่นใดที่ได้รับเนื่องจากการลงทุนในหลักทรัพย์
1.5 กำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุน	การจำหน่ายเงินลงทุนโดยราคาที่จำหน่ายได้มีมูลค่ามากกว่าราคาเงินลงทุนคงเหลือตามบัญชี ณ วันที่จำหน่าย โดยนำบัญชีกำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งตั้งบัญชีพักไว้มาคำนวณด้วย

เหตุผลที่ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษาอยู่หมวดนี้

ลูกหนี้ตามคำพิพากษาของสหกรณ์ออมทรัพย์/เครดิตยูเนี่ยน โดยส่วนใหญ่มีมูลแห่งหนี้เกิดจากเงินกู้ที่สหกรณ์ให้สมาชิกกู้ยืม เมื่อสมาชิกผิดนัดและสหกรณ์ฟ้องร้อง จนศาลมีคำพิพากษา ดอกเบี้ยที่ได้รับจึงเป็นดอกเบี้ยจากเงินกู้เดิม ไม่ใช่รายได้อื่น

2. ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน

แยกเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจาก:

รายการ	ความหมาย
2.1 ดอกเบี้ยจ่ายเงินรับฝาก	ดอกเบี้ยที่สหกรณ์จ่ายให้แก่ผู้ที่ฝากเงินไว้กับสหกรณ์
2.2 ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ยืมระยะสั้น	ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมในการกู้เงินที่จ่ายให้แก่ผู้ให้กู้ ดอกเบี้ยจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงิน ดอกเบี้ยจ่ายตั๋วเงินจ่าย ซึ่งมีกำหนดระยะเวลาในการชำระคืนภายในรอบระยะเวลาดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์ รวมทั้งดอกเบี้ยเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร
2.3 ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ยืมระยะยาว	ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมในการกู้เงินที่จ่ายให้แก่ผู้ให้กู้ ดอกเบี้ยจ่ายตั๋วสัญญาใช้เงิน ดอกเบี้ยจ่ายตั๋วเงินจ่าย ซึ่งมีกำหนดระยะเวลาในการชำระคืนเกินกว่า 1 ปี
2.4 ขาดทุนจากการจำหน่ายเงินลงทุน	การจำหน่ายเงินลงทุนโดยราคาที่จำหน่ายได้มีมูลค่าน้อยกว่าราคาเงินลงทุนคงเหลือตามบัญชี ณ วันที่จำหน่าย โดยนำบัญชีกำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งตั้งบัญชีพักไว้มาคำนวณด้วย

3. หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ

รายการ	ความหมาย
3.1 หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้เงินให้กู้	ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากลูกหนี้เงินให้กู้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บไม่ได้ แต่ยังไม่ได้ตัดจำหน่ายออกจากบัญชี
3.2 หนี้สงสัยจะสูญดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ	ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากดอกเบี้ยค้างรับของลูกหนี้เงินให้กู้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บไม่ได้
3.3 หนี้สูญลูกหนี้เงินให้กู้	ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการตัดจำหน่ายลูกหนี้เงินให้กู้ออกจากบัญชี
3.4 หนี้สูญดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ	ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการตัดจำหน่ายดอกเบี้ยค้างรับของลูกหนี้เงินให้กู้ออกจากบัญชี
3.5 (หนี้สูญรับคืนลูกหนี้เงินให้กู้)	จำนวนเงินที่ได้รับชำระจากลูกหนี้ที่ตัดจำหน่ายเป็นหนี้สูญไปแล้ว ถือเป็นบัญชีปรับลดค่าใช้จ่ายในหมวดเดียวกัน แสดงในวงเล็บ
3.6 (หนี้สูญรับคืนดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ)	จำนวนเงินดอกเบี้ยที่ได้รับชำระจากดอกเบี้ยค้างรับที่ตัดจำหน่ายเป็นหนี้สูญไปแล้ว ถือเป็นบัญชีปรับลดค่าใช้จ่ายในหมวดเดียวกัน แสดงในวงเล็บ

เหตุผลที่หนี้สูญรับคืนอยู่หมวดนี้

หนี้สูญรับคืนเป็นบัญชีปรับค่าใช้จ่าย (Contra-Expense Account) — เมื่อสหกรณ์ตัดหนี้สูญไปแล้ว แต่ภายหลังสามารถเก็บเงินคืนได้ จำนวนเงินที่รับคืนควรนำไปลดยอดค่าใช้จ่ายหนี้สูญในหมวดเดียวกัน ไม่ควรแสดงเป็นรายได้อื่น เพื่อให้สะท้อนต้นทุนหนี้สูญที่แท้จริงของสหกรณ์

4. รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ

ให้นำยอดรวมรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน หักด้วย ยอดรวมค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน จากนั้นหักด้วย ยอดรวมหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ (สุทธิจากหนี้สูญรับคืน)

รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ = 
    รวมรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน
    – รวมค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน
    – รวมหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ (สุทธิจากหนี้สูญรับคืน)

5. รายได้อื่น

รายได้อื่น หมายถึง รายได้อื่นนอกเหนือจากข้อ 1 เช่น:

• รายได้ค่าธรรมเนียมแรกเข้า
• เงินรางวัลสลากต่าง ๆ ซึ่งออกโดยธนาคารและสถาบันการเงิน
• กำไรจากการจำหน่ายสินทรัพย์

6. ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน

แบ่งเป็น 4 กลุ่ม:

กลุ่ม	ความหมาย	ตัวอย่าง
6.1 ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่	ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายให้ หรือเกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่สหกรณ์	เงินเดือน ค่าเบี้ยเลี้ยงพาหนะ บำเหน็จเจ้าหน้าที่
6.2 ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับที่ดิน อาคารและอุปกรณ์	ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายไปเกี่ยวกับที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ รวมทั้งค่าเสื่อมราคา ค่าตัดจำหน่ายและขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์	ค่าซ่อมแซมบำรุงรักษาอาคารและอุปกรณ์ ค่าเบี้ยประกันภัย
6.3 ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับสมาชิก	ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายให้ หรือเกี่ยวข้องกับสมาชิกสหกรณ์และครอบครัว	ค่าสวัสดิการสมาชิก เงินช่วยเหลือสมาชิกเมื่อประสบภัยธรรมชาติ ค่าใช้จ่ายในการอบรมสมาชิก
6.4 ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น	ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น ๆ ที่ไม่อาจแสดงรวมอยู่ในรายการที่ 6.1 ถึง 6.3 ได้	ค่าเบี้ยประชุม ค่ารับรอง ค่าเครื่องเขียนแบบพิมพ์ ค่าใช้จ่ายประชุมใหญ่ ค่าตอบแทนผู้ตรวจสอบกิจการ ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี ค่าน้ำ-ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์-ค่าไปรษณีย์ หนี้สงสัยจะสูญ/หนี้สูญลูกหนี้ตามคำพิพากษา/ระหว่างดำเนินคดี

7. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ

ให้นำยอดรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ บวกด้วย ยอดรวมรายได้อื่น หักด้วย ยอดรวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน

กำไร (ขาดทุน) สุทธิ = 
    รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ
    + รวมรายได้อื่น
    – รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน

ผลลัพธ์แสดงเป็นกำไรสุทธิ หรือขาดทุนสุทธิ

กรณีขาดทุนสุทธิ

กรณีขาดทุนสุทธิ ให้แสดงตัวเลขในวงเล็บ

การแสดงร้อยละที่เกินกว่า 100

กรณีที่ค่าใช้จ่ายรายการใดรายการหนึ่งที่แสดงในงบกำไรขาดทุนเมื่อเทียบกับรายได้แล้วมีอัตราร้อยละเกินกว่า 100 ให้แสดงเป็นร้อยละที่เกินกว่า 100 ได้ โดยไม่ต้องคำนวณเป็นเท่า

---

ตารางสรุปโครงสร้างงบกำไรขาดทุน

กลุ่ม	รายการ
A	รวมรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน (ฐาน 100%)
B	หัก รวมค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยและเงินลงทุน
C	หัก รวมหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ (สุทธิจากหนี้สูญรับคืน)
D = A − B − C	รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุนสุทธิ
E	บวก รวมรายได้อื่น
F	หัก รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน (4 กลุ่ม)
G = D + E − F	กำไร (ขาดทุน) สุทธิ

---

ตารางสรุปการปรับปรุงจากต้นฉบับ

รายการ	ต้นฉบับ ก.พ. 2557	ปรับปรุง (ปัจจุบัน)	เหตุผล
ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษา	รายได้อื่น	รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน	มูลแห่งหนี้เกิดจากเงินกู้
หนี้สูญรับคืนลูกหนี้เงินให้กู้	รายได้อื่น	หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ (บัญชีปรับลด)	เป็นบัญชีปรับค่าใช้จ่าย
หนี้สูญรับคืนดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ	รายได้อื่น	หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ (บัญชีปรับลด)	เป็นบัญชีปรับค่าใช้จ่าย

---

หมายเหตุสำหรับผู้สอบบัญชี

ประเด็นการตรวจสอบงบกำไรขาดทุน

ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบ:

1. การจัดประเภทรายได้ — ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษาแสดงในรายได้ดอกเบี้ย ไม่ใช่รายได้อื่น
2. บัญชีปรับค่าใช้จ่าย — หนี้สูญรับคืนแสดงในวงเล็บใต้หมวดหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ ไม่ใช่รายได้อื่น
3. การจัดประเภทค่าใช้จ่ายดำเนินงาน — แบ่ง 4 กลุ่ม (เจ้าหน้าที่ / ที่ดิน-อาคาร / สมาชิก / อื่น) ถูกต้อง
4. การคำนวณกำไรลงทุน — กำไร/ขาดทุนจากการจำหน่ายเงินลงทุน นำบัญชีพักมาคำนวณด้วยหรือไม่
5. การแสดงตัวเลข — กรณีขาดทุนหรือบัญชีปรับลด แสดงในวงเล็บ
6. การคำนวณร้อยละ — ฐาน 100 = รวมรายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากเงินลงทุน

---

⬅️ กลับไปคำอธิบายทุนของสหกรณ์ | งบกระแสเงินสด →

🏠 กลับหน้าหลัก