คำอธิบายรายการหนี้สิน¶
ภาพรวม
หน้านี้แสดงคำอธิบายรายการ หนี้สิน ในงบแสดงฐานะการเงินของสหกรณ์ออมทรัพย์และเครดิตยูเนี่ยน ตามที่กรมตรวจบัญชีสหกรณ์กำหนด แบ่งเป็น 2 ประเภท: หนี้สินหมุนเวียน 5 รายการ และ หนี้สินไม่หมุนเวียน 3 รายการ
นิยาม "หนี้สิน"¶
หนี้สิน หมายถึง ภาระผูกพันในปัจจุบันของสหกรณ์ซึ่งเป็นผลของรายการและเหตุการณ์ทางบัญชีในอดีต อาจเกิดจากการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์ ซึ่งสหกรณ์จะต้องชำระภาระผูกพันด้วยสินทรัพย์ หรือบริการ เช่น การจ่ายเงินสด การโอนสินทรัพย์ การให้บริการ โดยมูลค่าของภาระผูกพันที่ต้องชำระนั้นสามารถวัดได้อย่างน่าเชื่อถือ
หนี้สิน ประกอบด้วย:
- หนี้สินหมุนเวียน
- หนี้สินไม่หมุนเวียน
1. หนี้สินหมุนเวียน¶
หนี้สินหมุนเวียน หมายถึง หนี้สินซึ่งมีระยะเวลาการชำระคืนภายใน 12 เดือน นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน หรือภายในวัฏจักรการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์ ซึ่งคาดว่าจะต้องจ่ายชำระด้วยสินทรัพย์หมุนเวียน หรือด้วยการก่อหนี้สินระยะสั้นอื่นแทน
ข้อยกเว้น
หนี้สินบางชนิดควรจัดประเภทไว้เป็นหนี้สินหมุนเวียน แม้ว่าจะครบกำหนดเกินกว่า 12 เดือนนับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงินก็ตาม เช่น ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายต่าง ๆ เนื่องจากถือเป็นส่วนหนึ่งของเงินทุนหมุนเวียนที่ใช้ในรอบระยะเวลาการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์
1.1 เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้น¶
| ประเภท | ความหมาย |
|---|---|
| 1.1.1 เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร | จำนวนเงินที่สหกรณ์เป็นหนี้ธนาคาร ซึ่งเกิดจากการสั่งจ่ายเงินเกินกว่าจำนวนเงินที่ฝากไว้ โดยทำสัญญาเงินเบิกเกินบัญชีกับธนาคารไว้เป็นหลักฐาน |
| 1.1.2 เงินกู้ยืมระยะสั้น | หนี้สินระยะสั้นที่เกิดจากการกู้ยืม โดยทำสัญญากู้ยืมไว้เป็นหลักฐาน |
ทั้งนี้ ให้แสดงรายการ 1.1.1 และ 1.1.2 รวมไว้เป็นรายการเดียวกัน
1.2 ส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี¶
ส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี หมายถึง ส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่ถึงกำหนดชำระคืนในรอบหนึ่งปีบัญชีถัดไป รวมทั้งส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่พ้นกำหนดการชำระแล้วแต่ยังไม่มีการชำระ
1.3 เงินรับฝาก¶
เงินรับฝาก หมายถึง เงินที่สหกรณ์รับฝากไว้จากสมาชิกและสหกรณ์อื่น
1.4 ค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยค้างจ่าย¶
ค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยค้างจ่าย หมายถึง เงินที่สหกรณ์จัดสรรจากกำไรสุทธิประจำปี เพื่อจ่ายเป็นค่าบำรุงให้กับสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยตามที่กฎหมายกำหนด แต่สหกรณ์ยังไม่ได้ชำระให้แก่สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย
1.5 หนี้สินหมุนเวียนอื่น¶
หนี้สินหมุนเวียนอื่น หมายถึง:
- ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย
- รายได้รับล่วงหน้า
- เงินยืมทดรอง
- เงินปันผล/เงินเฉลี่ยคืนค้างจ่าย
- เงินรอจ่ายคืนหรือลูกหนี้ยอดเครดิต
- หนี้สินหมุนเวียนอื่นที่ไม่อาจแสดงรวมอยู่ในรายการที่ 1.1 ถึง 1.4 ได้
หลักการแสดงรายการหนี้สินหมุนเวียนอื่น
ในกรณีที่หนี้สินหมุนเวียนอื่นรายการใดมีจำนวนเงินตั้งแต่ร้อยละ 5 ของยอดรวมหนี้สินหมุนเวียนทั้งสิ้น ให้แสดงหนี้สินหมุนเวียนอื่นนั้นไว้แต่ละประเภทเป็นเอกเทศ ระบุชื่อและเรียงลำดับไว้ก่อนรายการ "หนี้สินหมุนเวียนอื่น"
หากรายการร้อยละ 5 ของหนี้สินหมุนเวียนอื่นในปีปัจจุบันและปีก่อนไม่เท่ากัน ให้ยึดถือปีปัจจุบันเป็นหลักในการแสดงรายการ
2. หนี้สินไม่หมุนเวียน¶
หนี้สินไม่หมุนเวียน หมายถึง หนี้สินซึ่งมีระยะเวลาการชำระคืนเกินกว่า 12 เดือน นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน หรือเกินกว่ารอบระยะเวลาการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์
2.1 เงินกู้ยืมระยะยาว¶
เงินกู้ยืมระยะยาว หมายถึง หนี้สินระยะยาวที่เกิดจากการกู้ยืม โดยทำสัญญากู้ยืมไว้เป็นหลักฐาน หักด้วย ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี (ซึ่งแยกไปแสดงไว้ใน 1.2 แล้ว)
2.2 เจ้าหนี้ค่าเช่าซื้อสินทรัพย์¶
เจ้าหนี้ค่าเช่าซื้อสินทรัพย์ หมายถึง ภาระผูกพันที่สหกรณ์ต้องชำระค่าสินทรัพย์โดยการผ่อนชำระเป็นงวด ๆ
2.3 หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น¶
หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น หมายถึง หนี้สินที่ไม่อาจแสดงไว้ในรายการหนี้สินหมุนเวียนได้ ได้แก่:
- สำรองบำเหน็จเจ้าหน้าที่
- เงินประกันความเสียหายเจ้าหน้าที่
- เงินประกันการก่อสร้าง
- เงินรับบริจาคที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการใดการหนึ่งโดยเฉพาะ
- เงินทุนหรือกองทุนต่าง ๆ ที่เกิดจากการตัดเป็นค่าใช้จ่ายประจำปี
หลักการแสดงรายการหนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น
ในกรณีที่หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่นรายการใดมีจำนวนเงินตั้งแต่ร้อยละ 5 ของยอดรวมหนี้สินทั้งสิ้น ให้แสดงหนี้สินไม่หมุนเวียนอื่นนั้นไว้แต่ละประเภทเป็นเอกเทศ ระบุชื่อและเรียงลำดับไว้ก่อนรายการ "หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น"
หากรายการร้อยละ 5 ของหนี้สินไม่หมุนเวียนอื่นในปีปัจจุบันและปีก่อนไม่เท่ากัน ให้ยึดถือปีปัจจุบันเป็นหลักในการแสดงรายการ
ตารางสรุปรายการหนี้สิน¶
| ประเภท | จำนวนรายการ | ตัวบ่งชี้เวลา |
|---|---|---|
| หนี้สินหมุนเวียน | 5 | ระยะเวลาชำระคืนภายใน 12 เดือน |
| หนี้สินไม่หมุนเวียน | 3 | ระยะเวลาชำระคืนเกินกว่า 12 เดือน |
| รวม | 8 |
หมายเหตุสำหรับผู้สอบบัญชี¶
ประเด็นการตรวจสอบหนี้สิน
ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบ:
- การจัดประเภท — หนี้สินอยู่ในกลุ่มหมุนเวียน/ไม่หมุนเวียนถูกต้องตามเกณฑ์ 12 เดือน
- ส่วนที่ถึงกำหนดในหนึ่งปี — แยกส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่ถึงกำหนดในหนึ่งปีไปแสดงในหนี้สินหมุนเวียน (รายการ 1.2)
- เงินรับฝาก — แยกตามประเภท (สมาชิก / สหกรณ์อื่น)
- ค่าบำรุงสันนิบาตฯ — คำนวณตามอัตราที่กฎหมายกำหนด
- เกณฑ์ร้อยละ 5 — รายการที่เกินร้อยละ 5 ของยอดรวมแสดงเป็นเอกเทศหรือไม่