กลุ่ม C: กฎหมายที่เกี่ยวกับสหกรณ์¶

แหล่งข้อมูลอ้างอิงเกี่ยวกับ กฎหมายที่ใช้บังคับกับสหกรณ์ออมทรัพย์ ที่ผู้สอบบัญชีต้องรู้

ภาพรวมกลุ่ม C

กฎหมายที่เกี่ยวกับสหกรณ์ออมทรัพย์มีลำดับศักดิ์เป็นชั้น — ตั้งแต่ พ.ร.บ. (กฎหมายแม่) ลงมาถึง กฎกระทรวง (ออกตามอำนาจ พ.ร.บ.) และ ระเบียบ/ประกาศนายทะเบียนสหกรณ์ (รายละเอียดการปฏิบัติ)

ผู้สอบบัญชีต้องรู้กฎหมายเหล่านี้ครบทุกชั้น เพราะ:

ใช้ตรวจสอบการ compliance ของสหกรณ์
เป็น criteria ในการตรวจสอบ
กำหนด ขอบเขต สิ่งที่สหกรณ์ทำได้/ทำไม่ได้

🏛️ ลำดับชั้นกฎหมาย¶

            ┌──────────────────────────────┐
            │  รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  │
            └──────────────┬───────────────┘
                           │
            ┌──────────────▼───────────────┐
            │   พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ. 2542 ⭐    │  ← กฎหมายแม่
            │  + ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2553        │
            │  + ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2562        │
            └──────────────┬───────────────┘
                           │
            ┌──────────────▼───────────────┐
            │       กฎกระทรวง (6 ฉบับ)     │  ← ออกโดยรัฐมนตรี
            │   ตามอำนาจที่ พ.ร.บ. ให้ไว้   │
            └──────────────┬───────────────┘
                           │
            ┌──────────────▼───────────────┐
            │  ระเบียบ + ประกาศ (17 ฉบับ)   │  ← ออกโดยนายทะเบียน
            │      นายทะเบียนสหกรณ์         │     หรือ คพช.
            └──────────────────────────────┘

📚 8 กลุ่มกฎหมาย¶

จัดกลุ่มตามเรื่อง — เพื่อให้ง่ายต่อการใช้งานในการตรวจสอบ

1. กฎหมายแม่ ⭐¶

พ.ร.บ.สหกรณ์ พ.ศ. 2542 + ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม 3 ฉบับ

2. การจัดตั้งสหกรณ์¶

กฎกระทรวง กำหนดลักษณะ/วัตถุประสงค์/ขอบเขตของสหกรณ์ พ.ศ. 2567

3. การดำเนินงาน + การกำกับดูแล¶

กฎกระทรวง การดำเนินงาน+กำกับดูแล สอ./คย. พ.ศ. 2564
ประกาศ ความสัมพันธ์ของสมาชิกสมทบ
ระเบียบ ขั้นตอนการถอดถอนคณะกรรมการ
ระเบียบ มาตรฐานควบคุมภายใน+ความปลอดภัย IT พ.ศ. 2553

4. การลงทุน + สภาพคล่อง¶

กฎกระทรวง การฝากเงินและการลงทุน สอ./คย. พ.ศ. 2567
กฎกระทรวง สินทรัพย์สภาพคล่อง พ.ศ. 2550
ประกาศ คพช. ข้อกำหนดการฝาก/ลงทุน พ.ศ. 2563
ประกาศ หลักทรัพย์รัฐวิสาหกิจที่ลงทุนได้
ตัวอย่างการคำนวณสินทรัพย์สภาพคล่อง

5. เงินกู้ยืม + ค้ำประกัน¶

ระเบียบ วงเงินการกู้ยืม/ค้ำประกัน พ.ศ. 2561
ประกาศ วงเงินกู้/ค้ำประกันกรณีพิเศษ พ.ศ. 2563

6. ดอกเบี้ย¶

ประกาศ อัตราดอกเบี้ยเงินรับฝาก พ.ศ. 2568 ⭐
ประกาศ อัตราดอกเบี้ย สอ.
ประกาศ อัตราดอกเบี้ย คย.

7. บัญชี + ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ⭐ (เกี่ยวข้องกับงานสอบบัญชีโดยตรง)¶

ระเบียบ การบัญชีของสหกรณ์ พ.ศ. 2563
ประกาศ ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ (ไม่หักเงิน ณ ที่จ่าย)
ประกาศ ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ (หักเงิน ณ ที่จ่าย)

8. ทุนเรือนหุ้น + เงินปันผล¶

ระเบียบ จ่ายคืนค่าหุ้นกรณีขาดทุนสะสม พ.ศ. 2566
ระเบียบ ทะเบียนสมาชิก+ทะเบียนหุ้น พ.ศ. 2564
ระเบียบ การซื้อหุ้นของสถาบันที่ส่งเสริมสหกรณ์ พ.ศ. 2567
กฎกระทรวง เพดานอัตราเงินปันผล
กฎกระทรวง อัตราค่าบำรุงสันนิบาต พ.ศ. 2560

🎯 วิธีใช้แหล่งข้อมูลกลุ่มนี้¶

สถานการณ์	ใช้กฎหมายไหน
ตรวจการจัดตั้ง / ข้อบังคับ	พ.ร.บ. หมวด 3 ส่วน 1-2
ตรวจการดำเนินธุรกิจของสหกรณ์	พ.ร.บ. ม.46 + กฎกระทรวง 2564
ตรวจสภาพคล่อง	กฎกระทรวง 2550 + ตัวอย่างคำนวณ
ตรวจการลงทุน	กฎกระทรวง 2567 + ประกาศ คพช. 2563
ตรวจวงเงินกู้ยืมของสหกรณ์	ระเบียบ 2561 + 2563
ตรวจค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ⭐	ประกาศ 2 ฉบับ (หัก / ไม่หัก)
ตรวจการจัดทำบัญชี	ระเบียบ 2563
ตรวจการจ่ายเงินปันผล	กฎกระทรวง เพดานปันผล + พ.ร.บ. ม.60
ตรวจสอบ IT control	ระเบียบ 2553

Workflow ที่แนะนำ

เริ่มจาก พ.ร.บ.สหกรณ์ 2542 — ทำความเข้าใจกฎหมายแม่ก่อน
ค่อยลงไปกฎกระทรวง — ดูรายละเอียดที่ พ.ร.บ. ให้อำนาจไว้
ค่อยศึกษาระเบียบ/ประกาศ — รายละเอียดการปฏิบัติเฉพาะเรื่อง