ข้ามไปที่เนื้อหา

คำอธิบายรายการสินทรัพย์

ภาพรวม

หน้านี้แสดงคำอธิบายรายการ สินทรัพย์ ในงบแสดงฐานะการเงินของสหกรณ์ออมทรัพย์และเครดิตยูเนี่ยน ตามที่กรมตรวจบัญชีสหกรณ์กำหนด แบ่งเป็น 2 ประเภท: สินทรัพย์หมุนเวียน 8 รายการ และ สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 6 รายการ


ส่วนหัวของงบ

ณ วันที่ ........................................

ให้ใช้ ณ วันสิ้นปีทางบัญชีปีปัจจุบัน เช่น ณ วันที่ 31 มีนาคม 2557 เป็นต้น


นิยาม "สินทรัพย์"

สินทรัพย์ หมายถึง สิ่งที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตนที่อยู่ในความควบคุมของสหกรณ์ ซึ่งเป็นผลของเหตุการณ์ในอดีตที่อาจได้มาจากการซื้อหรือสร้างขึ้นเอง เช่าซื้อ รับบริจาค โดยสหกรณ์จะได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตจากกระแสเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสด ทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมทั้งต้องสามารถวัดมูลค่าได้อย่างน่าเชื่อถือ

สินทรัพย์ ประกอบด้วย:

  1. สินทรัพย์หมุนเวียน
  2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน

1. สินทรัพย์หมุนเวียน

สินทรัพย์หมุนเวียน หมายถึง เงินสด หรือสินทรัพย์ที่สหกรณ์ถือไว้เพื่อขาย หรือนำมาใช้ในการดำเนินงานตามปกติ และคาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์นั้นภายใน 12 เดือน นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน ทั้งนี้ ถ้ารอบระยะเวลาการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์สั้นกว่า 1 ปี ให้ถือระยะเวลา 1 ปี เป็นเกณฑ์ในการพิจารณาจัดประเภทของสินทรัพย์หมุนเวียน

1.1 เงินสดและเงินฝากธนาคาร

เงินสด หมายถึง ธนบัตรและเหรียญกษาปณ์ที่สหกรณ์มีอยู่ รวมทั้งเช็คที่ยังไม่ได้นำฝาก เช็คเดินทาง ดราฟท์ของธนาคาร ตั๋วแลกเงินไปรษณีย์ และธนาณัติ ทั้งนี้ ไม่รวมดวงตราไปรษณีย์ อากรแสตมป์ เช็คลงวันที่ล่วงหน้า ใบยืมและเอกสารทางการเงิน ได้แก่ ตั๋วเงิน พันธบัตรรัฐบาล ใบหุ้นกู้ ใบหุ้นทุน ฯลฯ

เงินฝากธนาคาร หมายถึง เงินฝากธนาคารทุกประเภท รวมทั้งบัตรเงินฝาก สลากออมสิน สลากทวีสิน หรือสลากแบบอื่น ๆ ที่ออกโดยธนาคารและสถาบันการเงิน

บัตรเงินฝาก

บัตรเงินฝากเป็นตราสารซึ่งเปลี่ยนมือได้ ที่ธนาคารพาณิชย์ หรือบริษัทเงินทุน ออกให้แก่ผู้ฝากเงินเพื่อเป็นหลักฐานการรับฝากเงิน

ข้อสังเกต:

  • บัตรเงินฝากไม่สามารถถอนเงินบางส่วน หรือถอนเงินก่อนระยะเวลาครบกำหนดได้ แต่สามารถโอนเปลี่ยนมือและขายในตลาดรองได้
  • บัตรเงินฝากแต่ละฉบับต้องมีจำนวนเงินไม่ต่ำกว่า 500,000 บาท และจะมีเศษของหลักแสนไม่ได้
  • ระยะเวลารับฝากเงินจะต่ำกว่า 3 เดือน หรือเกินกว่า 3 ปีไม่ได้

สลากออมสิน / สลากทวีสิน

เป็นการให้บริการรับฝากเงินออมทรัพย์ลักษณะพิเศษที่ธนาคารออมสินให้บริการ ผู้ซื้อสลากมีสิทธิถูกรางวัลตามที่ธนาคารกำหนด สามารถไถ่ถอนก่อนครบกำหนดได้ แต่จะได้รับเงินคืนลดลงตามที่ธนาคารกำหนด

เงินสดขาดบัญชี

หากมีเงินสดขาดบัญชี ให้แสดงรายการเป็นเอกเทศถัดจากรายการเงินสดและเงินฝากธนาคาร โดยแสดงเงินสดขาดบัญชี หักด้วย ค่าเผื่อเงินสดขาดบัญชี ดังนี้:

รายการ จำนวนเงิน
เงินสดและเงินฝากธนาคาร ............
เงินสดขาดบัญชี 50,000.00
หัก ค่าเผื่อเงินสดขาดบัญชี 50,000.00
0.00

1.2 เงินฝากสหกรณ์อื่น

เงินฝากสหกรณ์อื่น หมายถึง เงินที่สหกรณ์ฝากไว้ที่ชุมนุมสหกรณ์และสหกรณ์อื่น

หากมีเงินฝากชุมนุมสหกรณ์เพียงแห่งเดียว ให้ระบุชื่อรายการเป็น "เงินฝากชุมนุมสหกรณ์" แทนชื่อรายการ "เงินฝากสหกรณ์อื่น"

1.3 เงินส่งชำระหนี้ระหว่างทาง

เงินส่งชำระหนี้ระหว่างทาง หมายถึง เงินที่สหกรณ์ส่งชำระหนี้ แต่ยังไม่อาจจำแนกเงินที่ส่งนั้นได้ว่าเป็นส่วนที่ชำระดอกเบี้ยและส่วนที่ชำระต้นเงินเป็นจำนวนเท่าใด หรือยังไม่ได้รับหลักฐานการชำระหนี้

1.4 เงินลงทุน

เงินลงทุน หมายถึง หลักทรัพย์ที่สหกรณ์ถือไว้โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะได้รับประโยชน์ในรูปของรายได้ หรือผลตอบแทนอื่น และเป็นเงินลงทุนที่สามารถลงทุนได้ตามกฎหมายสหกรณ์ หรือตามที่คณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ (คพช.) กำหนด เช่น หุ้นชุมนุมสหกรณ์ หุ้นของธนาคารที่มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่สหกรณ์ พันธบัตรรัฐบาล/รัฐวิสาหกิจ ตั๋วสัญญาใช้เงินของชุมนุมสหกรณ์ กองทุนวายุภักษ์หนึ่ง ตราสารแสดงสิทธิในหุ้นที่ธนาคารเป็นผู้ออก เป็นต้น

เงินลงทุนระยะสั้น หมายถึง หลักทรัพย์ที่สหกรณ์ตั้งใจถือไว้ไม่เกิน 1 ปี โดยจะขายเมื่อมีความต้องการเงินสดและส่วนของเงินลงทุนระยะยาวที่จะครบกำหนดไถ่ถอนภายในรอบหนึ่งปีบัญชีถัดไป

การจัดประเภทเงินลงทนและการตีราคา ณ วันสิ้นปีทางบัญชี

ประเภท ความหมาย การตีราคา
1.4.1 เงินลงทุนที่อยู่ในความต้องการของตลาด หลักทรัพย์ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ฯ หรือตลาดที่เผยแพร่ราคาต่อสาธารณชน เช่น หุ้นบริษัทจดทะเบียน หุ้นธนาคารพาณิชย์ ตีราคาตามมูลค่ายุติธรรม แสดงมูลค่าสุทธิหลังหักค่าเผื่อการปรับมูลค่าเงินลงทุน
1.4.2 เงินลงทุนที่ไม่อยู่ในความต้องการของตลาด หลักทรัพย์ที่ไม่มีการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ เช่น หุ้นชุมนุมสหกรณ์ ตั๋วสัญญาใช้เงินของชุมนุมสหกรณ์ ตีราคาตามราคาทุน

1.5 เงินให้กู้ยืมระยะสั้น – สุทธิ

เงินให้กู้ยืมระยะสั้น – สุทธิ หมายถึง เงินให้สหกรณ์อื่นและให้สมาชิกกู้ยืมทุกประเภท โดยมีสัญญาการกู้ยืมเป็นหลักฐาน ซึ่งยังคงค้างชำระต่อสหกรณ์ หัก ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ (ส่วนที่กันไว้สำหรับลูกหนี้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บไม่ได้) และค่าเผื่อหนี้คลาดเคลื่อน (ส่วนที่ตั้งไว้สำหรับลูกหนี้ที่พบว่าบัญชีย่อยมียอดรวมสูงกว่าบัญชีคุมยอด)

1.6 ลูกหนี้ระยะสั้น – สุทธิ

ลูกหนี้ระยะสั้น – สุทธิ หมายถึง สิทธิเรียกร้องจากบุคคลอื่นที่มีกำหนดระยะเวลาชำระคืนภายในหนึ่งรอบปีบัญชีถัดไปและลูกหนี้ที่ถึงกำหนดชำระแต่ยังไม่ได้รับชำระคืนรวมกันทุกประเภท หัก ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและค่าเผื่อหนี้คลาดเคลื่อน

ลูกหนี้ระยะสั้น – สุทธิ ประกอบด้วยลูกหนี้ประเภทต่าง ๆ ได้แก่:

ประเภทลูกหนี้ ความหมาย
ตั๋วเงินรับ ตั๋วเงินรับอันเกิดจากการรับชำระหนี้จากลูกหนี้
ลูกหนี้ตัวแทนหักเงินส่ง หน่วยงาน หรือบุคคลที่สหกรณ์มอบให้เป็นตัวแทนเพื่อหักเงินที่สมาชิกต้องส่งต่อสหกรณ์เป็นรายเดือน (เงินสะสมค่าหุ้น เงินงวดชำระหนี้ ค่าธรรมเนียมแรกเข้า) แต่ตัวแทนยังไม่ได้นำส่ง หรือนำส่งไม่ครบ
ลูกหนี้อื่น ๆ ลูกหนี้ที่ไม่อาจจัดอยู่ในประเภทข้างต้น เช่น เงินยืมทดรองที่กรรมการและเจ้าหน้าที่ยืมไป ลูกหนี้เงินสดขาดบัญชี ลูกหนี้ระหว่างดำเนินคดี ลูกหนี้ตามคำพิพากษา เป็นต้น

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการแสดงรายการลูกหนี้

  • ลูกหนี้ที่มียอดคงเหลือด้านเครดิต (เกิดจากการชำระหนี้เกิน) ให้นำไปแสดงรายการในหนี้สินหมุนเวียนอื่น
  • กรณีที่ลูกหนี้มีรายการเดียวและไม่มีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ การแสดงรายการให้ระบุประเภทลูกหนี้ให้ชัดเจน โดยตัดคำว่า "สุทธิ" ออก และไม่ต้องจัดทำหมายเหตุประกอบงบการเงิน

กรณีลูกหนี้ทุกประเภทมีการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเต็มจำนวน

ให้แสดงรายการลูกหนี้แต่ละประเภทให้ชัดเจน พร้อมกับแสดงรายการหักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ตามตัวอย่าง:

รายการ จำนวนเงิน
เงินลงทุนระยะสั้น ............
ลูกหนี้เงินสดขาดบัญชี 5,000.00
ลูกหนี้ตัวแทนหักเงินส่ง 8,000.00
ลูกหนี้ตามคำพิพากษา 58,000.00
รวม 71,000.00
หัก ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 71,000.00
0.00

ทั้งนี้ ไม่ต้องจัดทำหมายเหตุประกอบงบการเงิน

1.7 ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ – สุทธิ

ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ – สุทธิ หมายถึง ดอกเบี้ยจากเงินให้สมาชิก หรือสหกรณ์อื่นกู้ทุกประเภทที่ลูกหนี้ค้างชำระต่อสหกรณ์ หัก ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

กรณีไม่มีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญให้ตัดคำว่า "สุทธิ" ออก และไม่ต้องจัดทำหมายเหตุประกอบงบการเงิน

1.8 สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น

สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น หมายถึง:

รายการ ตัวอย่าง
1.8.1 วัสดุคงเหลือ ของที่ซื้อ หรือได้มาเพื่อใช้ในการดำเนินงานตามปกติ ที่จะใช้หมดไปในระยะเวลาสั้น เช่น เครื่องเขียนแบบพิมพ์ วัสดุสำนักงาน
1.8.2 ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า ค่าเบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า
1.8.3 รายได้ค้างรับ ค่าปรับค้างรับ (ให้แสดงจำนวนเงินที่ค้างรับ หักด้วยค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ) ค่าเช่าค้างรับ ค่านายหน้าค้างรับ
1.8.4 เงินชำระหนี้เกินรอเรียกคืน หรือเจ้าหนี้ยอดเดบิต
1.8.5 เงินปันผลและเงินเฉลี่ยคืนคลาดเคลื่อน
1.8.6 สินทรัพย์รอการขาย สินทรัพย์ที่ตกเป็นของสหกรณ์เนื่องจากการได้รับชำระหนี้ หรือจากการที่สหกรณ์ได้ซื้อสินทรัพย์ที่จำนองไว้กับสหกรณ์จากการขายทอดตลาด โดยคำสั่งของศาล หรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
1.8.7 สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น ที่ไม่อาจแสดงไว้ในรายการที่ 1.1 ถึง 1.7 ได้

หลักการแสดงรายการสินทรัพย์หมุนเวียนอื่น

ในกรณีที่สินทรัพย์หมุนเวียนอื่นรายการใดมีจำนวนเงินตั้งแต่ร้อยละ 5 ของยอดรวมสินทรัพย์หมุนเวียนทั้งสิ้น ให้แสดงรายการสินทรัพย์หมุนเวียนนั้น ๆ ไว้แต่ละประเภทเป็นเอกเทศ โดยระบุชื่อให้ชัดเจนและเรียงลำดับก่อนรายการ "สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น" ตามตัวอย่าง:

รายการ จำนวนเงิน
........................... ............
ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ – สุทธิ 30,000.00
ค่าเบี้ยประกันภัยจ่ายล่วงหน้า 20,000.00
สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น 1,500.00
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 300,000.00

2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน

สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน หมายถึง สินทรัพย์ที่ไม่ใช่สินทรัพย์หมุนเวียนที่มีตัวตน รวมถึงสินทรัพย์ไม่มีตัวตน สินทรัพย์ทางการเงินและสินทรัพย์ดำเนินงานที่มีระยะยาวโดยลักษณะ ซึ่งปกตินับระยะเวลาที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์นั้นเกินกว่า 12 เดือน นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน

2.1 เงินลงทุนระยะยาว

เงินลงทุนระยะยาว หมายถึง หลักทรัพย์ที่สหกรณ์ตั้งใจถือไว้เป็นระยะเวลานานเกินกว่า 1 ปี รวมทั้งเงินลงทุนที่ไม่มีกำหนดอายุไถ่ถอน และเป็นเงินลงทุนที่สามารถลงทุนได้ตามกฎหมายสหกรณ์ หรือตามที่คณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ (คพช.) กำหนด

2.2 เงินให้กู้ยืมระยะยาว

เงินให้กู้ยืมระยะยาว หมายถึง เงินให้สหกรณ์อื่นและให้สมาชิกกู้ยืมทุกประเภทที่มีกำหนดชำระคืนเกินกว่า 12 เดือน นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน

2.3 ลูกหนี้ระยะยาว – สุทธิ

ลูกหนี้ระยะยาว – สุทธิ หมายถึง ลูกหนี้ที่มีอายุการเป็นหนี้หรือสิทธิในการเรียกร้องยังไม่ครบกำหนดเรียกคืนในรอบปีบัญชีถัดไป หักด้วย ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

2.4 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ – สุทธิ

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ – สุทธิ หมายถึง สินทรัพย์ที่มีตัวตนที่สหกรณ์มีไว้เพื่อใช้ในการบริหารงาน หรือให้บริการ เพื่อให้เช่า ซึ่งคาดว่าจะใช้ประโยชน์มากกว่าหนึ่งรอบปีบัญชี รวมถึงสิ่งที่มีไว้เพื่อใช้ในการบำรุงรักษา หรือซ่อมแซมสินทรัพย์ดังกล่าว ทั้งนี้ ต้องเป็นสินทรัพย์ที่มิได้มีไว้เพื่อขาย ซึ่งอาจจำแนกเป็น:

ประเภท ตัวอย่าง
2.4.1 สินทรัพย์ที่ไม่ต้องหักค่าเสื่อมราคา ที่ดิน
2.4.2 สินทรัพย์ที่ต้องหักค่าเสื่อมราคา อาคารและสิ่งปลูกสร้าง ยานพาหนะ เครื่องใช้สำนักงาน (รวมเครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์)

การแสดงรายการให้แสดงด้วยยอดสุทธิหลังจากหักค่าเสื่อมราคาสะสมแล้ว

สหกรณ์ที่จัดตั้งก่อนระเบียบ พ.ศ. 2542

สหกรณ์ที่จัดตั้งก่อนการประกาศใช้ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ ว่าด้วยการบัญชีของสหกรณ์ พ.ศ. 2542 และใช้วิธีการบันทึกค่าเสื่อมราคาลดยอดสินทรัพย์โดยตรง ให้แสดงมูลค่าสินทรัพย์ด้วยราคาตามบัญชี

2.5 สินทรัพย์ไม่มีตัวตน

สินทรัพย์ไม่มีตัวตน หมายถึง สินทรัพย์ประเภทที่ไม่อาจแลเห็นและจับต้องไม่ได้ มีลักษณะเป็นสิทธิต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด การแสดงรายการให้แสดงด้วยยอดสุทธิหลังจากหักค่าตัดจำหน่าย

สินทรัพย์ไม่มีตัวตน ได้แก่:

ประเภท ความหมาย
2.5.1 สิทธิการเช่า สิทธิที่ผู้เช่าได้รับเหนืออสังหาริมทรัพย์ที่เช่าจากเจ้าของสินทรัพย์โดยตรง โดยผู้เช่าต้องจ่ายเงินค่าเช่าสิทธิด้วยเงินจำนวนมาก
2.5.2 สิทธิการใช้ประโยชน์ในที่ดิน อาคาร อุปกรณ์และอื่น ๆ สิทธิที่สหกรณ์ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดิน อาคาร อุปกรณ์ โดยไม่ได้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์
2.5.3 สิทธิการใช้ซอฟท์แวร์ต่าง ๆ สิทธิในการขอใช้ซอฟท์แวร์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์

ให้เปิดเผยเกี่ยวกับการได้มาซึ่งสิทธิในการใช้และอายุการใช้ประโยชน์ไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

2.6 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น

สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น หมายถึง สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนนอกเหนือจากรายการ 2.1 ถึง 2.5 ประกอบด้วย:

รายการ คำอธิบาย
2.6.1 ค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชี ค่าใช้จ่าย หรือต้นทุนที่เกิดขึ้นแล้วและก่อให้เกิดประโยชน์แก่สหกรณ์เป็นระยะเวลานานเกินกว่า 1 งวดบัญชี เช่น ค่าปรับปรุง ค่าตกแต่ง ค่าซ่อมแซมสินทรัพย์ที่ใช้เงินจำนวนมาก
2.6.2 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น เช่น ที่ดินที่มิได้ใช้ในการดำเนินงานในปีปัจจุบันและไม่มีวัตถุประสงค์ที่จะรอจำหน่าย ที่ดินที่ถือไว้เพื่อขยายงาน เงินมัดจำ เงินประกัน เงินทดรองจ่ายดำเนินคดีในส่วนที่ระยะเวลาดำเนินคดีเกินกว่า 1 ปี

หลักการแสดงรายการสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น

ในกรณีที่สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นรายการใดมีจำนวนเงินตั้งแต่ร้อยละ 5 ของยอดรวมสินทรัพย์ทั้งสิ้น ให้แสดงสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นนั้นแต่ละประเภทเป็นเอกเทศ โดยระบุชื่อและเรียงลำดับไว้ก่อนรายการ "สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น"


ตารางสรุปรายการสินทรัพย์

ประเภท จำนวนรายการ ตัวบ่งชี้เวลา
สินทรัพย์หมุนเวียน 8 คาดว่าจะได้รับประโยชน์ภายใน 12 เดือน
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 6 คาดว่าจะได้รับประโยชน์เกินกว่า 12 เดือน
รวม 14

หมายเหตุสำหรับผู้สอบบัญชี

ประเด็นการตรวจสอบสินทรัพย์

ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบ:

  1. การจัดประเภท — สินทรัพย์อยู่ในกลุ่มหมุนเวียน/ไม่หมุนเวียนถูกต้องตามเกณฑ์ 12 เดือน
  2. การตีราคาเงินลงทุน — เงินลงทุนในความต้องการของตลาด → มูลค่ายุติธรรม / ไม่อยู่ในความต้องการ → ราคาทุน
  3. ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ — ตั้งครบถ้วนสำหรับลูกหนี้ทุกประเภท
  4. เกณฑ์ร้อยละ 5 — รายการที่เกินร้อยละ 5 ของยอดรวมแสดงเป็นเอกเทศหรือไม่
  5. ค่าเสื่อมราคา — ที่ดิน อาคาร อุปกรณ์แสดงด้วยยอดสุทธิหลังหักค่าเสื่อมราคาสะสม

⬅️ กลับไปแบบงบ | คำอธิบายหนี้สิน →

🏠 กลับหน้าหลัก