5.6 กระดาษทำการ (Working Papers)¶

สาระสำคัญของหน้านี้

กระดาษทำการ คือ เอกสารหลักฐานของการสอบบัญชี ที่ผู้สอบบัญชีจัดทำขึ้นเพื่อบันทึกขั้นตอน วิธีการ และผลของการตรวจสอบ — เป็น "บันทึกการทำงาน" ที่จะใช้ตอบทุกคำถาม "ทำไม" หลังจบงาน

กระดาษทำการต้องตอบคำถามได้ว่า:

ผู้สอบบัญชีทำอะไรบ้าง? (Procedures)
ตรวจอย่างไร? (Methods)
พบอะไร? (Findings)
สรุปอย่างไร? (Conclusions)
ใครทำ ใครสอบทาน? (Accountability)

กรอบหลัก: TSA 230 (Audit Documentation) + คู่มือกตส. แนวทางการจัดทำกระดาษทำการ พ.ศ. 2562

🎯 ความหมายและความสำคัญ¶

ตามคู่มือกตส. — กระดาษทำการของผู้สอบบัญชีสหกรณ์ หมายถึง:

เอกสารหลักฐานที่ผู้สอบบัญชีจัดทำเพื่อแสดงถึงการปฏิบัติงานตรวจสอบและสิ่งที่ตรวจพบ รวมถึง:

เอกสารที่ผู้สอบบัญชีจัดทำขึ้นเอง

เอกสารที่ได้รับมาจากสหกรณ์ที่ตรวจสอบ

เอกสารที่ขอจากบุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้อง

🎯 5 เหตุผลที่ต้องมีกระดาษทำการ¶

เหตุผล	คำอธิบาย
1. หลักฐานการปฏิบัติตามมาตรฐาน	พิสูจน์ว่าได้ปฏิบัติตาม TSA + ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์
2. เกณฑ์ในการแสดงความเห็น	ใช้สรุปผลตรวจเป็นเกณฑ์ออก opinion
3. เครื่องมือควบคุม + สอบทาน	หัวหน้าทีมใช้สอบทานงานผู้ช่วย — EQR ใช้ตอบคุณภาพ
4. หลักฐานป้องกันคดีฟ้องร้อง	กรณีถูกฟ้อง ใช้พิสูจน์ว่าทำงานครบและถูกต้อง
5. ฐานข้อมูลสำหรับงานปีต่อไป	ปีถัดไปอ้างอิงสะดวก — ต่อยอดจากงานเดิม

Analogy

แผน 5.4 = แผนที่การเดินทาง
แนว 5.5 = GPS turn-by-turn
กระดาษทำการ 5.6 = "สมุดบันทึกการเดินทาง" — บันทึกทุกอย่างที่เห็นและทำระหว่างทาง

📐 มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง — TSA 230¶

ตาม TSA 230 (เอกสารหลักฐานของงานตรวจสอบ) ผู้สอบบัญชีต้องจัดทำเอกสารหลักฐานที่:

คุณสมบัติ	ความหมาย
เพียงพอ (Sufficient)	มีปริมาณมากพอที่จะสนับสนุนความเห็น
เหมาะสม (Appropriate)	คุณภาพหลักฐานสอดคล้องกับความเสี่ยง
ทันเวลา (Timely)	ทำในขณะที่ปฏิบัติงาน — ไม่ใช่ทำย้อนหลัง

🎯 หลักการสำคัญ TSA 230 ย่อหน้า 8¶

"ผู้สอบบัญชีต้องจัดทำเอกสารหลักฐานเพียงพอที่จะให้ ผู้สอบบัญชีที่มีประสบการณ์ ซึ่งไม่เคยเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบครั้งนี้ สามารถเข้าใจ:

ลักษณะ จังหวะเวลา และขอบเขตของวิธีการตรวจสอบที่ปฏิบัติ

ผลและหลักฐานที่ได้รับจากการตรวจสอบ

ประเด็นสำคัญและข้อสรุปที่ได้"

นั่นคือ — กระดาษทำการต้อง stand-alone อ่านเองได้โดยไม่ต้องถามผู้ทำ

✨ 7 ลักษณะของกระดาษทำการที่ดี¶

ตามคู่มือกตส. — กระดาษทำการที่ดีต้องมี:

┌─────────────────────────────────────────┐
│  1. ข้อมูลสมบูรณ์ ถูกต้องตรงกับความจริง   │
│  2. เข้าใจง่าย ชัดเจน กระชับ              │
│  3. เป็นระเบียบ สะอาด อ่านง่าย            │
│  4. ตรงตามวัตถุประสงค์ของกระดาษนั้น       │
│  5. มีรายละเอียดเพียงพอต่อการตัดสินใจ     │
│  6. สอดคล้องตามมาตรฐาน/แนวทาง            │
│  7. รูปแบบเหมาะสม เอื้อต่อการสอบทาน      │
└─────────────────────────────────────────┘

📁 โครงสร้างแฟ้มกระดาษทำการ — 2 ประเภท¶

ผู้สอบบัญชีต้องจัดทำแฟ้มกระดาษทำการแยกเป็น 2 ประเภท:

📂 Permanent File (แฟ้มถาวร)¶

เก็บข้อมูลที่ ใช้ได้หลายปี — ไม่เปลี่ยนทุกปี

เอกสาร	คำอธิบาย
ผังการจัดองค์กรของสหกรณ์	กรรมการ / ผู้จัดการ / เจ้าหน้าที่
ข้อบังคับสหกรณ์	ฉบับที่ใช้บังคับปัจจุบัน
ระเบียบสำคัญ	สินเชื่อ, เงินรับฝาก, การลงทุน
สรุปนโยบายการบัญชี	วิธีคิดดอกเบี้ย, ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
สำเนาคำสั่งแต่งตั้งผู้สอบบัญชี	ทุกปี — แม้เปลี่ยนปีแล้วก็ยังเก็บไว้
รายชื่อกรรมการ + ลายเซ็น	เพื่อเทียบกับเอกสารที่ลงนาม

📂 Current File (แฟ้มปัจจุบัน) — กระดาษทำการต้นฉบับ¶

เก็บข้อมูล เฉพาะปีบัญชีนี้ — ทำใหม่ทุกปี

แฟ้มปัจจุบัน
├── ส่วนที่ 1: กระดาษทำการการสอบบัญชีระหว่างปี
├── ส่วนที่ 2: กระดาษทำการการสอบบัญชีประจำปี
│   ├── 2.1 กระดาษทำการทั่วไป
│   ├── 2.2 กระดาษทำการการวางแผน (5.3 + 5.4 + 5.5)
│   └── 2.3 กระดาษทำการตามรายการในงบ
└── ส่วนที่ 3: แบบหนังสือต่างๆ

🏷️ Indexing System — รหัสอ้างอิง¶

ทุกหน้าของกระดาษทำการต้องมี รหัสอ้างอิง เพื่อง่ายต่อการค้นและสอบทาน

ตัวอย่าง Indexing สำหรับสหกรณ์ออมทรัพย์¶

รหัส	กระดาษทำการ
A	เงินสด เงินฝากธนาคาร เงินฝากสหกรณ์อื่น
A-1	กระดาษทำการตรวจนับเงินสด
A-2	กระดาษทำการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร
A-3	หนังสือยืนยันยอดธนาคาร (Confirmation)
B	เงินลงทุน
B-1	กระดาษทำการเงินลงทุนระยะสั้น
B-2	กระดาษทำการเงินลงทุนระยะยาว
C	ลูกหนี้เงินกู้ ⭐
C-1	กระดาษทำการลูกหนี้เงินกู้ระยะสั้น
C-2	กระดาษทำการลูกหนี้เงินกู้ระยะยาว
C-3	กระดาษทำการการจัดชั้น + ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
C-4	สรุปผลการยืนยันยอดลูกหนี้
C-5	กระดาษทำการดอกเบี้ยค้างรับ
D	สินทรัพย์อื่นๆ
E	เงินเบิกเกินบัญชี + เงินกู้ระยะสั้น
F	เงินรับฝากสมาชิก ⭐
F-1	กระดาษทำการเงินรับฝาก
F-2	สรุปผลการยืนยันยอดเงินรับฝาก
G	เงินกู้ยืมระยะยาว
H	ทุนเรือนหุ้น
H-1	กระดาษทำการทุนเรือนหุ้น
H-2	สรุปผลการยืนยันยอดทุนเรือนหุ้น
H-3	กระดาษทำการทุนสำรอง + ทุนสะสม

หลักการตั้งรหัสที่ดี

เป็นระเบียบ — เรียงตามลำดับงบการเงิน (A=สินทรัพย์ → H=ทุน)
เพิ่มเติมง่าย — ใช้ตัวเลขห้อย (A-1, A-2, A-2.1, A-2.2)
สั้น จำง่าย — ไม่ยาวเกิน 5-6 อักขระ
เขียนกำกับทุกแผ่น — มุมขวาบน

🧩 องค์ประกอบ 7 ข้อ ของกระดาษทำการ¶

ทุกแผ่นของกระดาษทำการต้องมีองค์ประกอบครบ 7 ข้อ:

┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
│  ➊ รหัสอ้างอิง                              C-1         │
│  ➋ หัวกระดาษทำการ                                       │
│     สหกรณ์ออมทรัพย์ตัวอย่าง จำกัด                        │
│     กระดาษทำการลูกหนี้เงินกู้ระยะสั้น                      │
│     สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2569                 │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│  ➌ ยอดคงเหลือตามบัญชี / รายการปรับปรุง / ยอดสุทธิ      │
│  ➍ เครื่องหมายตรวจสอบ (Tick Marks)                      │
│  ➎ บันทึกผลการตรวจสอบตามวิธีที่กำหนด                    │
│  ➏ สรุปผลการตรวจสอบ + ข้อสังเกต                         │
│  ➐ ลายมือชื่อผู้จัดทำ + ผู้สอบบัญชี + วันที่              │
└─────────────────────────────────────────────────────────┘

#	องค์ประกอบ	สิ่งที่ต้องมี
1	รหัสอ้างอิง	ตัวอักษร/ตัวเลขที่ระบุกระดาษทำการแต่ละแผ่น
2	หัวกระดาษทำการ	ชื่อสหกรณ์ + ชื่อกระดาษทำการ + ปีบัญชี
3	ยอดคงเหลือตามบัญชี	ยอดสิ้นปี + รายการปรับปรุง + ยอดหลังปรับปรุง
4	เครื่องหมายตรวจสอบ	สัญลักษณ์ (Tick marks) ที่ใช้ในกระดาษ
5	บันทึกผลการตรวจสอบ	ผลตามวิธีที่กำหนดในแนวการสอบ (5.5)
6	สรุปผลการตรวจสอบ	ข้อสรุป + ข้อสังเกต + การดำเนินการ
7	ลายมือชื่อ + วันที่	ผู้จัดทำ + ผู้สอบบัญชี + วันที่ทั้งคู่

🔗 3 ประเภทกระดาษทำการ + ความเชื่อมโยง¶

                  งบการเงิน (B/S, P&L, Cash Flow)
                              │
                              ▼
                  ┌─────────────────────┐
                  │  งบทดลอง            │
                  │  (Trial Balance)    │
                  └──────────┬──────────┘
                             │
                             ▼
              ┌──────────────────────────────┐
              │  Top Schedule (กระดาษทำการนำ) │
              │  เช่น "กระดาษทำการลูกหนี้"     │
              └──────┬─────────────┬─────────┘
                     │             │
              ┌──────▼──────┐  ┌───▼────────┐
              │ Lead        │  │ Lead       │
              │ Schedule    │  │ Schedule   │
              │ (รายตัว)     │  │ (จัดชั้น)   │
              └──────┬──────┘  └───┬────────┘
                     │             │
              ┌──────▼──────┐  ┌───▼────────┐
              │ Supporting  │  │ Supporting │
              │ - Confirm   │  │ - Aging    │
              │ - Subseq    │  │ - Calc     │
              └─────────────┘  └────────────┘

กระดาษทำการ 3 ระดับ¶

ระดับ	ชื่อ	บทบาท
1. Top Schedule	กระดาษทำการหลัก/นำ	สรุปยอดรวมต่องบการเงิน
2. Lead Schedule	กระดาษทำการประกอบ	รายละเอียดแต่ละบัญชี
3. Supporting Schedule	กระดาษทำการอื่น	สนับสนุน Lead — เช่น confirmation, calculation

🛠️ Tick Marks (เครื่องหมายตรวจสอบ) มาตรฐาน¶

ตามคู่มือกตส. — Tick Marks มาตรฐานที่นิยมใช้:

สัญลักษณ์	ความหมาย
T	ตรวจสอบกับกระดาษทำการปีก่อน
✓	ตรวจสอบยอดคงเหลือกับงบทดลอง
P	ตรวจสอบใบเสร็จรับเงิน
V	ตรวจสอบใบสำคัญจ่ายและเอกสารประกอบ
C	ได้รับการยืนยันยอดถูกต้อง (Confirmed)
^	ทดสอบการคำนวณ (Footing)
&	ทดสอบการผ่านบัญชี
<	บวกเลขแนวตั้ง
>	บวกเลขแนวนอน
○	ตรวจนับของจริง
ƒ	ตรงกับยอดคงเหลือทางบัญชี
¥	ตรงกับงบการเงิน (Agreed to F/S)
N/A	ไม่เกี่ยวข้องกับงวดบัญชีนี้

Tick Marks ปรับได้ตามดุลพินิจ

Tick marks ข้างต้นเป็นตัวอย่างที่กตส. แนะนำ — สำนักงานสามารถกำหนดของตัวเองได้ตามความเหมาะสม

เงื่อนไข: ต้องอธิบายความหมายไว้ในกระดาษทำการแต่ละแผ่น เพื่อให้ผู้สอบทาน/EQR เข้าใจตรงกัน

📊 ตัวอย่างเต็ม: กระดาษทำการลูกหนี้เงินกู้¶

Lead Schedule (กระดาษทำการนำ)¶

                                                    รหัสอ้างอิง: C
สหกรณ์ออมทรัพย์ตัวอย่าง จำกัด
กระดาษทำการลูกหนี้เงินกู้
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2569

┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ชื่อบัญชี        │ รหัส  │ ยอด ณ 31/12/69 │ ปรับปรุง │ ยอดสุทธิ │
├──────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ ลูกหนี้เงินกู้    │       │                │          │          │
│  - ระยะสั้น      │ C-1  │  3,500,000,000✓│       -  │ 3,500,000,000^│
│  - ระยะยาว      │ C-2  │ 14,200,000,000✓│       -  │14,200,000,000^│
│ ลูกหนี้ค้างชำระ  │ C-3  │     45,000,000✓│       -  │    45,000,000^│
│ ดอกเบี้ยค้างรับ  │ C-5  │    320,000,000✓│       -  │   320,000,000^│
│ หัก ค่าเผื่อ     │ C-3  │   (180,000,000)│       -  │  (180,000,000)│
├──────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ ลูกหนี้สุทธิ      │      │ 17,885,000,000<│       -  │17,885,000,000<│
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘

เครื่องหมายตรวจสอบ:
  ✓ ตรงกับงบทดลอง
  ^ ทดสอบการคำนวณแล้ว
  < บวกแนวตั้ง

วิธีการตรวจสอบโดยย่อ           |  ผลการตรวจสอบ
1. ทดสอบการควบคุม (TOC)        |  IC ทำงานปกติ — มีการแบ่งแยกหน้าที่
   - สอบทาน segregation        |  ครบถ้วน
2. ตรวจสอบเนื้อหาสาระ           |  ลูกหนี้ตามบัญชี = 17,885 ลบ.
   - ขอยืนยันยอด 50 ราย         |  ยืนยันได้ 47 ราย (94%)
   - Subsequent receipts test  |  ผลการตรวจสอดคล้องกับยอดบัญชี
   - Aging analysis            |  NPL = 1.2% (อยู่ในเกณฑ์)
   - ตรวจค่าเผื่อ                 |  คำนวณตามระเบียบ — ถูกต้อง

สรุปผลการตรวจสอบ:
  ลูกหนี้เงินกู้คงเหลือสุทธิ ณ วันสิ้นปี = 17,885 ล้านบาท ถูกต้อง
  ตามที่ควรในสาระสำคัญ — ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นไปตามระเบียบ
  นายทะเบียนสหกรณ์ พ.ศ. 2563

  ผู้จัดทำ: นาย ก. ขยันตรวจ          ผู้สอบบัญชี: นาง ข. ระมัดระวัง
  วันที่: 15 มกราคม 2570             วันที่: 25 มกราคม 2570

Supporting Schedule — Confirmation Summary¶

                                                  รหัสอ้างอิง: C-4
สหกรณ์ออมทรัพย์ตัวอย่าง จำกัด
สรุปผลการยืนยันยอดลูกหนี้เงินกู้
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2569

จำนวนหนังสือยืนยันที่ส่ง:                    50  ฉบับ
ยอดลูกหนี้รวมที่ส่งยืนยัน:        4,250,000,000  บาท
% ของยอดลูกหนี้รวม:                  23.78%

ผลการตอบกลับ:
┌──────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ผลตอบกลับ              │ จำนวน │ ยอดเงิน        │   %    │
├──────────────────────────────────────────────────────────┤
│ ตอบยืนยันถูกต้อง         │  42  │ 3,890,000,000 │ 91.5%  │
│ ตอบมีข้อแตกต่าง         │   3  │   180,000,000 │  4.2%  │
│ ตอบปฏิเสธหนี้           │   0  │             - │     -  │
│ ไม่ตอบกลับ              │   5  │   180,000,000 │  4.3%  │
├──────────────────────────────────────────────────────────┤
│ รวม                    │  50  │ 4,250,000,000 │  100%  │
└──────────────────────────────────────────────────────────┘

การดำเนินการกรณีตอบมีข้อแตกต่าง:
  → ทุกรายตรวจหาสาเหตุได้ — เป็นเรื่องเวลาบันทึกชำระต่างกัน
  → ไม่กระทบต่อ existence/valuation

การดำเนินการกรณีไม่ตอบกลับ (5 ราย):
  → ใช้ Alternative procedures
  → ตรวจ subsequent receipts ในเดือน ม.ค.-ก.พ. 2570
  → 4 ราย: มีการชำระตามกำหนด ✓
  → 1 ราย: ตรวจเอกสารสินเชื่อย้อนหลัง ✓

สรุป: ลูกหนี้เงินกู้ที่ส่งยืนยันยอดมีอยู่จริง (Existence) 
      ตามที่บันทึกในบัญชี

  ผู้จัดทำ: นาย ก.                  ผู้สอบบัญชี: นาง ข.
  วันที่: 10 มกราคม 2570            วันที่: 25 มกราคม 2570

📋 ข้อกำหนดของกตส. ที่ต้องปฏิบัติ¶

ตามคู่มือกตส. — กระดาษทำการของผู้สอบบัญชีสหกรณ์ต้องมีข้อมูลขั้นต่ำ:

✅ Minimum Requirements¶

[ ] ชื่อสหกรณ์ + ชื่อกระดาษทำการ + ปีบัญชี
[ ] บันทึกผลการตรวจสอบตามวิธีในแนวการสอบ
[ ] เครื่องหมายตรวจสอบ + คำอธิบาย
[ ] สรุปผลการตรวจสอบ
[ ] ลายมือชื่อผู้จัดทำ + วันที่
[ ] ลายมือชื่อผู้สอบบัญชี + วันที่สอบทาน

📁 เอกสารที่ต้องเก็บในแฟ้มกระดาษทำการ¶

ตามกตส. — เอกสารต่อไปนี้ทุกฉบับต้องเก็บในแฟ้มกระดาษทำการ:

หลักฐานการวิเคราะห์โครงสร้างเงินทุน (5.3)
หลักฐาน Scan ธุรกรรมเชิงลึก (5.3)
รายงานสรุปผลการประเมินความเสี่ยง (5.3)
แผนการสอบบัญชีโดยรวม (5.4)
แนวการสอบบัญชี (5.5)
หนังสือรับรองของสหกรณ์ (Management Representation Letter)
หนังสือรับรองข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ (กรณีใช้โปรแกรม)
หนังสือขอข้อมูลจากธนาคารและคำตอบ
หนังสือยืนยันยอดและคำตอบ (ลูกหนี้/เงินรับฝาก/ทุนเรือนหุ้น)
งบการเงินที่สหกรณ์ส่งให้ตรวจสอบ + รายละเอียดประกอบ
ร่างรายงานของผู้สอบบัญชี + รายงานผลการตรวจสอบ

⏰ การเก็บรักษากระดาษทำการ¶

📜 กรรมสิทธิ์¶

ตามคู่มือกตส. — กระดาษทำการของผู้สอบบัญชีสหกรณ์เป็นกรรมสิทธิ์ของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์

ผู้สอบบัญชีต้องส่งมอบกระดาษทำการต้นฉบับให้กตส. หลังจากเสร็จงาน

⏳ ระยะเวลาเก็บรักษา¶

เกณฑ์	ระยะเวลา
คู่มือ กตส.	ไม่น้อยกว่า 10 ปี
TSA 230 (สากล)	ไม่น้อยกว่า 5 ปี หลังวันที่รายงาน
ข้อกำหนดเฉพาะ EQR	อาจกำหนดยาวกว่า — แล้วแต่นโยบายสำนักงาน

→ ปฏิบัติตามที่นานที่สุด — กตส. กำหนด 10 ปี ใช้เกณฑ์นี้

เหตุผลที่เก็บนาน 10 ปี

เพื่อใช้เป็นหลักฐานในกรณี:

การฟ้องร้องคดีจากสมาชิก / สหกรณ์ / บุคคลภายนอก
การตรวจสอบของ EQR / Peer review / กตส. ในภายหลัง
การพิสูจน์การปฏิบัติงานในกรณีถูกร้องเรียน

🔍 การสอบทานกระดาษทำการ¶

ตามคู่มือกตส. + TSA 220 — ผู้สอบบัญชีต้องสอบทานกระดาษทำการของผู้ช่วย

3 ระดับการสอบทาน¶

ระดับ	ผู้สอบทาน	สอบทานอะไร
ระดับ 1	หัวหน้าทีม (Senior)	สอบทานงานผู้ช่วยรายวัน
ระดับ 2	ผู้สอบบัญชี (CPA Partner)	สอบทานทั้งหมด — ก่อนออกรายงาน
ระดับ 3	EQR Reviewer	สำหรับสหกรณ์ ≥ 5,000 ลบ.

🎯 สิ่งที่ต้องสอบทาน¶

[ ] กระดาษทำการครบทุกบัญชี/เรื่อง ตามแนวการสอบ
[ ] ข้อมูลถูกต้องสมบูรณ์ — ไม่มี blank
[ ] การคำนวณ + tick marks ถูกต้อง
[ ] ผลการตรวจสอบสอดคล้องกับวิธีที่กำหนด
[ ] ข้อสังเกต/finding มี root cause + recommendation
[ ] เอกสารหลักฐานประกอบครบ
[ ] มีลายมือชื่อผู้จัดทำ + ผู้สอบทาน + วันที่
[ ] รหัสอ้างอิง (Indexing) สอดคล้องกัน
[ ] กระดาษทำการเชื่อมโยงระหว่าง Top Schedule → Lead → Supporting

📝 การจัดเรียงกระดาษทำการ — Final Filing Order¶

ตามคู่มือกตส. — เรียงลำดับกระดาษทำการในแฟ้มดังนี้:

แฟ้มปัจจุบัน (Current File)
│
├── ① การสอบบัญชีระหว่างปี
│   ├── รายงานผลการตรวจสอบระหว่างปี
│   ├── งบทดลอง ณ วันสิ้นเดือนก่อนเข้าตรวจ
│   ├── กระดาษทำการรายการปรับปรุงบัญชี (ถ้ามี)
│   └── กระดาษทำการตามวิธีตรวจสอบระหว่างปี
│
└── ② การสอบบัญชีประจำปี
    │
    ├── 2.1 กระดาษทำการทั่วไป
    │   ├── หนังสือนำส่งรายงาน
    │   ├── บันทึกการปฏิบัติงานสอบบัญชี
    │   ├── งบการเงินที่สหกรณ์ส่งให้ตรวจ
    │   ├── หนังสือรับรองของสหกรณ์
    │   ├── หนังสือรับรองข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์
    │   ├── ร่างรายงานของผู้สอบบัญชี
    │   ├── กระดาษทำการงบกระแสเงินสด
    │   ├── กระดาษทำการงบทดลอง
    │   ├── กระดาษทำการรายการปรับปรุงบัญชี
    │   └── กระดาษทำการเครื่องหมายตรวจสอบ
    │
    ├── 2.2 กระดาษทำการการวางแผน (5.3 + 5.4 + 5.5)
    │   ├── หลักฐานวิเคราะห์โครงสร้างเงินทุน
    │   ├── หลักฐาน Scan ธุรกรรม
    │   ├── รายงานสรุปผลประเมินความเสี่ยง
    │   ├── แผนการสอบบัญชีโดยรวม
    │   ├── แนวการสอบบัญชีของแต่ละเรื่อง
    │   ├── กระดาษทำการ TOC ด้านการบริหารทั่วไป
    │   └── กระดาษทำการ TOC ด้านระบบ IT
    │
    ├── 2.3 กระดาษทำการตามรายการในงบ
    │   ├── A: เงินสด เงินฝากธนาคาร
    │   ├── B: เงินลงทุน
    │   ├── C: ลูกหนี้เงินกู้ (สำคัญสุดสำหรับสหกรณ์ออมทรัพย์)
    │   ├── D: สินทรัพย์อื่นๆ
    │   ├── E: เงินเบิกเกิน + เงินกู้ระยะสั้น
    │   ├── F: เงินรับฝาก (สำคัญสุดสำหรับสหกรณ์ออมทรัพย์)
    │   ├── G: เงินกู้ยืมระยะยาว
    │   └── H: ทุนเรือนหุ้น
    │
    └── 2.4 แบบหนังสือต่างๆ
        ├── หนังสือรับรองจำนวนเงินสด
        ├── หนังสือขอข้อมูลจากธนาคาร
        ├── หนังสือขอยืนยันยอดลูกหนี้
        ├── หนังสือขอยืนยันยอดเงินรับฝาก
        ├── หนังสือขอยืนยันยอดทุนเรือนหุ้น
        └── บันทึกถ้อยคำการสอบทานหนี้

✅ Checklist การจัดทำกระดาษทำการ¶

ก่อนปิดงาน + ส่งแฟ้มให้ EQR/กตส. ผู้สอบบัญชีต้อง confirm:

📁 ความครบถ้วน¶

[ ] กระดาษทำการครบตามแนวการสอบบัญชี (5.5)
[ ] Top → Lead → Supporting ครบ + เชื่อมโยงกัน
[ ] หนังสือยืนยันยอดเก็บต้นฉบับ — ไม่ใช่สำเนา
[ ] หนังสือรับรองของสหกรณ์ลงลายมือชื่อแล้ว
[ ] กระดาษทำการการวางแผนครบ (5.3 + 5.4 + 5.5)

🎯 ความถูกต้อง¶

[ ] ทุกแผ่นมีรหัสอ้างอิง — ไม่ซ้ำ
[ ] ทุกแผ่นมีหัวกระดาษ + ปีบัญชี
[ ] ทุก finding มี root cause + recommendation
[ ] การคำนวณถูก ผ่านการ recheck
[ ] Tick marks มีคำอธิบายในกระดาษทำการเครื่องหมายตรวจสอบ

✍️ ลายมือชื่อ¶

[ ] ทุกแผ่นมีลายมือชื่อผู้จัดทำ + วันที่
[ ] ทุกแผ่นมีลายมือชื่อผู้สอบบัญชี + วันที่
[ ] กรณี EQR — มีลายมือชื่อEQR Reviewer

📦 การจัดเก็บ¶

[ ] จัดเรียงตามลำดับที่กตส. กำหนด
[ ] แยกแฟ้มถาวร / แฟ้มปัจจุบัน
[ ] เก็บไว้ไม่น้อยกว่า 10 ปี
[ ] ส่งต้นฉบับให้กตส. ตามที่กำหนด

🎯 ข้อสังเกตจากดุลพินิจมืออาชีพ¶

จากประสบการณ์ตรวจสอบสหกรณ์ออมทรัพย์ ขอเน้นจุดสำคัญ:

กระดาษทำการเป็น "Insurance Policy" ของผู้สอบบัญชี — เมื่อถูกฟ้องร้องหรือตรวจสอบ กระดาษทำการคือสิ่งเดียวที่ช่วยพิสูจน์ว่าทำงานถูกต้อง — อย่าลดทอน
Documentation ที่ดีต้อง Stand-alone — ผู้อ่านที่ไม่เคยทำ engagement นี้มาก่อน ต้องอ่านเข้าใจได้ทันที — ถ้าต้องอธิบายเพิ่ม = documentation ยังไม่ดีพอ
TSA 230 ห้ามแก้กระดาษทำการหลัง report date — ตาม TSA 230 ย่อหน้า 16 — หลังวันที่รายงานสอบบัญชี (Report Date) ห้ามแก้ไข/ลบเอกสาร — ถ้าต้องเพิ่ม ให้ใช้ "Subsequent Documentation" + ระบุเหตุผล + วันที่
Electronic Working Papers — สำหรับสำนักงานสมัยใหม่ — ใช้ระบบ digital (CaseWare, ACL, Excel + tracker) — ต้องมี:
การสำรองข้อมูล (backup)
การควบคุม version (version control)
การปกป้อง edit หลัง finalize (lock down)
Audit trail ของการเปลี่ยนแปลง
Cross-referencing สำคัญสุด — ทุกตัวเลขในกระดาษทำการต้องมีที่มา — เช่น ลูกหนี้สุทธิในงบ → reference C → C-1 + C-3 → confirmation ที่ C-4 → subsequent receipts ที่ C-4.1 — cross-reference ให้ครบทุกจุด
กระดาษทำการ EQR Sample-Worthy — สำหรับสหกรณ์ ≥ 5,000 ลบ. ต้อง EQR — กระดาษทำการต้องสะอาด ครบถ้วน อ่านง่าย เพียงพอที่ EQR reviewer จะตอบได้ว่า "เห็นด้วยกับ opinion ที่จะออก"
ไม่เก็บข้อมูลลับเกินจำเป็น — กระดาษทำการเก็บไว้ 10 ปี — ระวังการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) — เลขบัตรประชาชน, ข้อมูลสุขภาพ — เก็บเท่าที่จำเป็น

⬅️ ก่อนหน้า: 📝 แนวการสอบบัญชี
🏠 ขึ้นบน: ภาพรวมขั้นตอนการสอบบัญชี

ดู section อื่น:

แหล่งอ้างอิง

เอกสาร #10: คู่มือ เรื่อง แนวทางในการจัดทำกระดาษทำการสำหรับผู้สอบบัญชีสหกรณ์ (กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ กันยายน 2562)
เอกสาร #16: แนวปฏิบัติ เรื่อง ระบบการสอบบัญชีสหกรณ์ฯ (ระบบ 5.6)
TSA 200 — วัตถุประสงค์โดยรวมของผู้สอบบัญชี
TSA 220 — การควบคุมคุณภาพของการตรวจสอบงบการเงิน
TSA 230 — เอกสารหลักฐานของงานตรวจสอบ (Audit Documentation) ⭐
TSA 240 — ความรับผิดชอบเกี่ยวกับการพิจารณาการทุจริต
TSA 500 — หลักฐานการสอบบัญชี
TSA 505 — การยืนยันยอดจากบุคคลภายนอก
ระเบียบกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ว่าด้วยการสอบบัญชีสหกรณ์ พ.ศ. 2562 — กำหนดให้ผู้สอบบัญชีต้องจัดทำกระดาษทำการ
TSQM 1 — การควบคุมคุณภาพของสำนักงาน (อ้างอิงในเรื่อง EQR + working paper retention)