หมวด 4: การเปิดเผยข้อมูลในงบการเงน (ข้อ 85-86)¶

ขอบเขตของหมวดนี้

หมวด 4 ครอบคลุมการเปิดเผยข้อมูลพิเศษในงบการเงน — มี 2 ข้อ:

ข้อ 85 — การเปิดเผยรายการกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน (Related Parties)
ข้อ 86 — การเปิดเผยข้อมูลเฉพาะเรื่อง

หมวดนี้สำคัญต่อ ความโปร่งใส (Transparency) ของงบการเงน — โดยเฉพาะรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ระหว่างคณะกรรมการ/เจ้าหน้าที่กับสหกรณ์

ข้อ 85 — บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน¶

วรรค 1: ความหมายของบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน¶

ให้สหกรณ์เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับรายการระหว่างสหกรณ์กับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน ในหมายเหตุประกอบงบการเงน

บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน หมายถึง บุคคลหรือกิจการที่อาจมีอิทธิพลต่อสหกรณ์ในการตัดสินใจดำเนินการต่างๆ ทางการเงน หรือการดำเนินงาน หรือบุคคลหรือกิจการที่สหกรณ์อาจมีอิทธิพลในการตัดสินใจดำเนินการต่างๆ ทางการเงน หรือการดำเนินงาน รวมถึง:

(1) บุคคลในครอบครัวที่ใกล้ชิดของบุคคลที่เกี่ยวข้องกับสหกรณ์¶

หมายถึง:

คู่สมรส
บุตร
บิดามารดา
พี่น้อง

ของกรรมการดำเนินการ ผู้จัดการ และเจ้าหน้าที่ระดับบริหารของสหกรณ์

(2) คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ ผู้จัดการ และเจ้าหน้าที่ระดับบริหารของสหกรณ์¶

(3) สหกรณ์อื่น¶

หมายถึง:

ชุมนุมสหกรณ์ ที่สหกรณ์เป็นสมาชิก
สหกรณ์อื่น ที่สหกรณ์มีรายการระหว่างกัน เช่น สหกรณ์ที่สหกรณ์ไปลงทุน หรือสหกรณ์ที่ลงทุนในสหกรณ์

(4) กิจการอื่น¶

หมายถึง กิจการที่กรรมการดำเนินการ ผู้จัดการ หรือเจ้าหน้าที่ระดับบริหารของสหกรณ์ มีอิทธิพลในการตัดสินใจดำเนินการต่างๆ ทางการเงน หรือการดำเนินงาน

วรรค 2: การเปิดเผยรายการ¶

ให้สหกรณ์เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับรายการกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน ดังนี้:

(1) ลักษณะความสัมพันธ์¶

ระหว่างสหกรณ์กับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

(2) ลักษณะของรายการ¶

ที่เกิดขึ้นระหว่างสหกรณ์กับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน เช่น:

การให้กู้ยืมเงิน
การรับฝากเงิน
การซื้อขายสินค้าหรือบริการ
การใช้บริการ

(3) จำนวนเงินของรายการ¶

ที่เกิดขึ้นในระหว่างปี

(4) ยอดคงเหลือ¶

ของรายการ ณ วันสิ้นปีทางบัญชี

(5) เงื่อนไขและวิธีการชำระเงิน¶

ของรายการ

นัยต่อการสอบบัญชี — Related Party Transactions ⭐

ใช้ TSA 550 (Related Parties) — เป็นจุดเสี่ยงสูง (High Risk):

เหตุที่เป็น High Risk:

รายการกับบุคคลที่เกี่ยวข้องอาจไม่ได้ทำในเงื่อนไขปกติ (Arm's Length)
อาจมี Conflict of Interest
อาจมีการ ทุจริต/ฉ้อฉล (Fraud)

ขั้นตอนการตรวจสอบ:

Identify Related Parties:
- ขอ list ของกรรมการ ผู้จัดการ เจ้าหน้าที่ระดับบริหาร + ครอบครัว
- ขอ list ของชุมนุม/สหกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
- ขอข้อมูลกิจการที่กรรมการมีตำแหน่ง
Identify Transactions:
- ตรวจ ทะเบียนเงินกู้สมาชิก — ดูว่าใครเป็นกรรมการ/เจ้าหน้าที่
- ตรวจ ทะเบียนเงินรับฝาก — ดูว่ามีรายการของกรรมการ/ครอบครัวไหม
- ตรวจ invoice ผู้ขาย — มีบริษัทที่กรรมการเป็นกรรมการอยู่ไหม
- ตรวจ เงินลงทุน — ลงทุนในสหกรณ์ที่กรรมการของเราเป็นกรรมการอยู่ไหม
Test Compliance with Cooperative Act:
- มาตรา 46 (5) พ.ร.บ.สหกรณ์ — กรรมการดำเนินการต้องไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียกับสหกรณ์ เว้นแต่การกู้เงินตามระเบียบของสหกรณ์
- มาตรา 51, 52 — การกู้เงินของกรรมการต้องเป็นไปตามที่ข้อบังคับและระเบียบกำหนด
Test Disclosure:
- ตรวจว่าหมายเหตุประกอบงบการเงน ครบ 5 หัวข้อตามวรรค 2 (ข้อ 85)

Red Flags:

กรรมการกู้เงินวงเงินสูงเกินสมาชิกทั่วไป
กรรมการได้ดอกเบี้ยเงินฝากในอัตราพิเศษ
บริษัทของกรรมการเป็นผู้ขาย/ผู้ให้บริการกับสหกรณ์โดยไม่มีการประมูล
ค่าตอบแทนคณะกรรมการสูงผิดปกติ

ข้อ 86 — การเปิดเผยข้อมูลเฉพาะเรื่อง¶

ให้สหกรณ์เปิดเผยข้อมูลเฉพาะเรื่อง ในหมายเหตุประกอบงบการเงน ดังนี้:

(1) ภาระผูกพันและสัญญาที่สำคัญ¶

เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับภาระผูกพันและสัญญาที่สำคัญที่สหกรณ์มี เช่น:

สัญญาเช่า
สัญญาจ้างก่อสร้าง
สัญญาซื้อขายระยะยาว
สัญญาให้บริการระยะยาว
สัญญาประกันภัย

โดยให้แสดงข้อมูลที่สำคัญ เช่น:

ลักษณะสัญญา
ระยะเวลาสัญญา
จำนวนเงินตามสัญญา
เงื่อนไขที่สำคัญ

(2) เหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงาน¶

เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงานที่เกิดขึ้นภายหลังวันสิ้นปีทางบัญชี แต่ก่อนวันที่ผู้สอบบัญชีแสดงความเห็นต่องบการเงน ที่มีผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อสหกรณ์ พร้อมทั้งจำนวนเงินและสาระสำคัญของผลกระทบ

(3) การเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี¶

เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีในระหว่างปี (ถ้ามี) พร้อมทั้งเหตุผลของการเปลี่ยนแปลง และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงต่องบการเงน

(4) การแก้ไขข้อผิดพลาด¶

เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการแก้ไขข้อผิดพลาดของรายการในงบการเงน งวดก่อน (ถ้ามี) พร้อมทั้งเหตุผลของการแก้ไข และผลกระทบของการแก้ไขต่องบการเงน

(5) ข้อมูลอื่น¶

เปิดเผยข้อมูลอื่นที่ผู้ใช้งบการเงน ต้องการทราบเพื่อให้เข้าใจฐานะการเงน ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดของสหกรณ์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ต้องเปิดเผยข้อมูลให้เป็นไปตามแบบและรายการที่กรมตรวจบัญชีสหกรณ์กำหนด

นัยต่อการสอบบัญชี — การเปิดเผยข้อมูลเฉพาะเรื่อง

(1) ภาระผูกพันและสัญญาที่สำคัญ:

ตรวจ สัญญาเช่า — ดูว่าจัดประเภทถูก (สัญญาเช่าดำเนินงาน vs. สัญญาเช่าการเงน) + การเปิดเผย minimum lease payments
ตรวจ สัญญาก่อสร้าง — Capital commitments
ตรวจ สัญญาประกันภัย — Coverage และ claim period

(2) Subsequent Events — TSA 560 (อ้างถึงในข้อ 84)

(3) Change in Accounting Policies — TSA 706 + TFRS for NPAEs:

ตรวจ เหตุผลการเปลี่ยนนโยบาย — เป็นไปตามมาตรฐานหรือเปลี่ยนเอง
ตรวจ การปรับปรุงย้อนหลัง (Retrospective Application)
ตรวจ การเปิดเผยใน notes ครบถ้วน

(4) การแก้ไขข้อผิดพลาด (Prior Period Errors):

TSA 710 — Comparative Information
TSA 706 — อาจต้องใส่ Emphasis of Matter ในรายงานผู้สอบบัญชี
ตรวจ การปรับยอดยกมา (Restatement of Opening Balances)
ตรวจ การเปิดเผย เหตุผล + ผลกระทบ

(5) Going Concern — ถ้ามีข้อสงสัยเรื่องการดำเนินงานต่อเนื่อง:

TSA 570 — Going Concern
ต้องเปิดเผยใน notes ตามวรรค (5) "ข้อมูลอื่น"
ผู้สอบบัญชีอาจต้องใส่ EOM หรือ Modified Opinion

สรุปสำหรับผู้สอบบัญชี — หมวด 4: การเปิดเผยข้อมูล¶

ตารางสรุปการเปิดเผย¶

ข้อ	หัวข้อ	TSA ที่ใช้
85	Related Parties	TSA 550 ⭐
86 (1)	ภาระผูกพัน/สัญญาที่สำคัญ	TSA 501
86 (2)	Subsequent Events	TSA 560
86 (3)	Change in Accounting Policies	TSA 706
86 (4)	Prior Period Errors	TSA 710 + TSA 706
86 (5)	ข้อมูลอื่น (รวม Going Concern)	TSA 570

ตรวจให้แน่ใจว่าหมายเหตุประกอบงบการเงน เปิดเผยครบ:

☐ ลักษณะความสัมพันธ์
☐ ลักษณะของรายการ
☐ จำนวนเงินที่เกิดขึ้นในระหว่างปี
☐ ยอดคงเหลือ ณ วันสิ้นปี
☐ เงื่อนไขและวิธีการชำระเงิน

☐ คู่สมรส บุตร บิดามารดา พี่น้อง — ของกรรมการ/ผู้จัดการ/เจ้าหน้าที่ระดับบริหาร
☐ คณะกรรมการดำเนินการ ผู้จัดการ เจ้าหน้าที่ระดับบริหาร
☐ ชุมนุม/สหกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
☐ กิจการที่กรรมการ/ผู้จัดการ มีอิทธิพล

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:

TSA 550 — Related Parties
TSA 240 — Fraud
พ.ร.บ.สหกรณ์ มาตรา 46 (5) — คุณสมบัติกรรมการดำเนินการ
พ.ร.บ.สหกรณ์ มาตรา 51, 52 — การกู้เงินของกรรมการ
TFRS for NPAEs บทที่ 8 (Related Parties)

กลับไปยัง: ภาพรวมระเบียบ 2563 | ก่อนหน้า: ← หมวด 3: งบการเงน | ไปต่อ: บทเฉพาะกาล ⭐ →