ส่วนที่ 3: การแสดงรายการในงบการเงินและการเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน¶

1. การแสดงรายการในงบการเงิน¶

บัญชีลูกหนี้ทุกประเภท¶

แสดงรายการในงบดุลด้วยยอดสุทธิหลังจากหักด้วยบัญชีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ โดย:

แยกแสดงรายการเป็นลูกหนี้ระยะสั้น ภายใต้หัวข้อสินทรัพย์หมุนเวียน — ถ้าลูกหนี้มีกำหนดชำระคืนภายใน 1 รอบปีบัญชีถัดไป
แสดงรายการเป็นลูกหนี้ระยะยาว — ถ้าหนี้ยังไม่ครบกำหนดเรียกคืนในรอบปีบัญชีถัดไป
แสดงรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

การแสดงรายการในงบกำไรขาดทุน¶

บัญชี	ที่แสดง
รายได้ขายสินค้าผ่านบัญชี	ภายใต้หัวข้อรายได้เฉพาะธุรกิจ หรือเป็นรายการบวกกำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น
ดอกผลจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อ	ก่อนรายการรายได้อื่น หรือเป็นรายได้เฉพาะธุรกิจ
กำไรขั้นต้นจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อปีปัจจุบันที่ยังไม่ได้รับเงิน	เป็นรายการหักจากกำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น
กำไรขั้นต้นจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อปีก่อนที่ได้รับเงินในปีปัจจุบัน	เป็นรายการบวกกำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น
ดอกเบี้ยรับตามคำพิพากษา	เป็นรายได้อื่น
หนี้สงสัยจะสูญ / หนี้สูญ	ภายใต้หัวข้อค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ หรือค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
หนี้สูญรับคืน	ภายใต้หัวข้อรายได้เฉพาะธุรกิจ หรือรายได้อื่น

การแสดงรายการในงบดุล (รายการที่หักจากลูกหนี้/แสดงในหมายเหตุ)¶

บัญชี	ที่แสดง
ดอกผลจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อรอตัดบัญชี	หักจากลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ (ในหมายเหตุประกอบงบ)
ภาษีขายที่ยังไม่ถึงกำหนดชำระ	หักจากลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ/ลูกหนี้ค่าบริการ (ในหมายเหตุ)
กำไรขั้นต้นจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อรอตัดบัญชี	ภายใต้หัวข้อหนี้สินหมุนเวียน เป็นหนี้สินหมุนเวียนอื่น
ภาษีขายรอเรียกคืน	ภายใต้หัวข้อสินทรัพย์หมุนเวียน เป็นสินทรัพย์หมุนเวียนอื่น
ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ / ค่าเผื่อลูกหนี้คลาดเคลื่อน	หักจากลูกหนี้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

2. การเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน¶

นโยบายการบัญชีที่สำคัญที่ต้องเปิดเผย¶

การรับรู้รายได้จากการขายผ่อนชำระ / เช่าซื้อ / ขายสินค้าผ่านบัญชี
การบันทึกการยึดคืนจากลูกหนี้ผ่อนชำระที่ผิดสัญญาและการตีราคาสินค้าดังกล่าว ณ วันสิ้นปี
การประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
การคิดค่าปรับกรณีลูกหนี้การค้าค้างเกินระยะเครดิตที่ระบุในสัญญา

ตัวอย่างนโยบายการบัญชีที่ควรเปิดเผย¶

ตัวอย่างที่ 1: การขายผ่อนชำระ — รับรู้กำไรขั้นต้น

สหกรณ์บันทึกรายการขายผ่อนชำระ โดยแสดงกำไรขั้นต้นเป็นรายได้รอตัดบัญชี และรับรู้เป็นรายได้ในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีตามงวดที่ถึงกำหนดชำระ

ตัวอย่างที่ 2: ดอกผลจากการขายผ่อนชำระ

สหกรณ์บันทึกดอกผลจากการขายผ่อนชำระ โดยแสดงเป็นดอกผลจากการผ่อนชำระรอตัดบัญชี เพื่อเป็นรายการหักกับลูกหนี้ผ่อนชำระในงบดุล สำหรับการรับรู้ดอกผลฯ เข้าเป็นรายได้ในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชีนั้น สหกรณ์ได้คำนวณจาก: - ราคาเงินสดสุทธิ ณ วันต้นงวดชำระแต่ละงวด ตามอัตราดอกผลจากการผ่อนชำระโดยใช้ตารางเงินรายปี (ใช้ในกรณีผ่อนชำระระยะยาว 10–15 ปี) หรือ - วิธีผลรวมจำนวนเลข (ใช้ในกรณีผ่อนชำระระยะสั้น 3–4 ปี)

ตัวอย่างที่ 3: สินค้าผ่อนชำระยึดคืน

สหกรณ์ได้บันทึกสินค้าผ่อนชำระที่ยึดคืนจากลูกหนี้ที่ผิดสัญญาด้วยมูลค่าลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อคงเหลือ

มูลค่าลูกหนี้คงเหลือ = ยอดลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อ - หัก ดอกผลจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อรอตัดบัญชี - หัก กำไรขั้นต้นจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อรอตัดบัญชี - หัก ภาษีขายที่ยังไม่ถึงกำหนดชำระ - บวก ภาษีขายรอเรียกคืน

ในวันสิ้นปี สหกรณ์ตีราคาสินค้ายึดคืนรอการขายด้วยราคาตามบัญชีหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า

ตัวอย่างที่ 4: ขายสินค้าผ่านบัญชี

สหกรณ์รับรู้รายได้จากการขายสินค้าผ่านบัญชี เมื่อได้ส่งสินค้าให้แก่หน่วยงาน หรือส่วนราชการแล้ว

ตัวอย่างที่ 5: ค่าปรับสินค้า

สหกรณ์บันทึกรายได้ค่าปรับสินค้า โดยคำนวณเป็นรายวันจากยอดหนี้การค้าที่ค้างเกินระยะเครดิตที่ระบุในสัญญา

ตัวอย่างที่ 6: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

สหกรณ์ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้ในจำนวนที่เพียงพอสำหรับการขาดทุนซึ่งอาจเกิดขึ้น โดยพิจารณา: - ลูกหนี้แต่ละรายที่ค้างอยู่ ณ วันสิ้นปี หรือ - คิดเป็นร้อยละของยอดลูกหนี้ ณ วันสิ้นปี หรือ - คิดเป็นร้อยละของยอดลูกหนี้ ณ วันสิ้นปีตามอายุของหนี้ที่ค้างชำระของลูกหนี้แต่ละราย

ตัวอย่างที่ 7: ระงับการรับรู้ดอกเบี้ย NPL

สหกรณ์ระงับการรับรู้รายได้ที่เกิดจากดอกเบี้ยเงินกู้ของลูกหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ตามเกณฑ์พึงรับพึงจ่าย จำนวน...........บาท ซึ่งหากสหกรณ์รับรู้ดอกเบี้ยเงินให้กู้ของลูกหนี้ดังกล่าวแล้วจะทำให้สหกรณ์มีกำไรสุทธิประจำปีเป็นจำนวน...........บาท

ข้อมูลเกี่ยวกับลูกหนี้ที่ต้องเปิดเผย¶

ภายใต้หัวข้อลูกหนี้ — แยกเป็นลูกหนี้ระยะสั้นและลูกหนี้ระยะยาว — เปิดเผย:

จำนวนเงินคงเหลือของลูกหนี้แต่ละประเภท ประกอบด้วย:
- ตั๋วเงินรับ
- ลูกหนี้การค้า
- ลูกหนี้ขายสินค้าผ่านบัญชี
- ลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ / เช่าซื้อ
- ลูกหนี้ค่าบริการ
- ลูกหนี้เงินกู้
- ลูกหนี้อื่นๆ
- หัก ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
จำนวนค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้แต่ละประเภท ณ วันสิ้นปีทางบัญชี
การคำนวณยอดลูกหนี้จากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อ — ในกรณีสหกรณ์มีการคำนวณดอกผลจากการขายผ่อนชำระ/เช่าซื้อและบันทึกดอกผลไว้ในบัญชีลูกหนี้

← ส่วนที่ 2: วิธีปฏิบัติเกี่ยวกับลูกหนี้ | ส่วนที่ 4: ตัวอย่างการปฏิบัติทางบัญชี →