ระยะที่ 1: การตอบรับงาน (Engagement)¶
ภาพรวม
ระยะแรกของวงจรการสอบบัญชี — ครอบคลุมตั้งแต่ก่อนตัดสินใจรับงาน จนถึงการลงนามในหนังสือตอบรับงานสอบบัญชี (Engagement Letter) และทำความเข้าใจกิจการเบื้องต้น
เป็นระยะที่สำคัญเป็นพิเศษสำหรับงานสอบบัญชีสหกรณ์ เพราะการรับงานหมายถึงการรับผิดชอบต่อมวลสมาชิกสหกรณ์ที่อาจมีจำนวนหลายพันถึงหลายหมื่นคน
🎯 วัตถุประสงค์ของระยะนี้¶
| # | วัตถุประสงค์ |
|---|---|
| 1 | ประเมินความเสี่ยงของการรับงาน (Pre-acceptance Risk Assessment) |
| 2 | ตรวจสอบความเป็นอิสระและไม่มีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ |
| 3 | ตรวจสอบคุณสมบัติและความสามารถของทีมงานในการรับงาน |
| 4 | ผ่านกระบวนการคัดเลือกและแต่งตั้งตามระเบียบของกรมตรวจฯ |
| 5 | จัดทำข้อตกลงในการรับงาน (Engagement Letter) ตาม TSA 210 |
| 6 | ทำความเข้าใจกิจการเบื้องต้นเพื่อเตรียมเข้าสู่ระยะ Planning |
🗺️ Workflow ระยะ Engagement¶
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ STEP 1: ก่อนรับงาน │
│ → ประเมินความเสี่ยง / ทำความรู้จักสหกรณ์เบื้องต้น │
│ → ตรวจ Independence + Conflict of Interest │
│ → ประเมินกำลังคน + ความเชี่ยวชาญของทีม │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘
↓
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ STEP 2: กระบวนการคัดเลือก/แต่งตั้ง │
│ → สหกรณ์สรรหา + ทาบทาม │
│ → ผู้สอบบัญชีส่งหนังสือเสนอบริการ + ยืนยันการรับงาน │
│ → ที่ประชุมใหญ่คัดเลือก │
│ → สหกรณ์ส่งเอกสารถึง กตส. → กตส. แต่งตั้งโดยอธิบดี │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘
↓
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ STEP 3: หนังสือตอบรับงาน (Engagement Letter — TSA 210) │
│ → ขอบเขตและวัตถุประสงค์ของการสอบบัญชี │
│ → ความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชี + ผู้บริหารสหกรณ์ │
│ → ค่าธรรมเนียม + กำหนดเวลา + Deliverables │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘
↓
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ STEP 4: ทำความเข้าใจกิจการเบื้องต้น │
│ → ขอข้อมูลพื้นฐาน: ข้อบังคับ, ระเบียบ, สมาชิก, ผลประกอบการย้อนหลัง │
│ → เตรียมเข้าสู่ระยะ 2 (Planning) │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘
📑 เนื้อหาในระยะนี้¶
| ลำดับ | หัวข้อ | TSA / ระเบียบหลัก |
|---|---|---|
| 1 | การประเมินก่อนรับงาน + คงไว้ซึ่งลูกค้า | TSA 220 |
| 2 | การคัดเลือกและการแต่งตั้งผู้สอบบัญชี | ระเบียบ กตส. 2562, 2566, 2567 |
| 3 | หนังสือตอบรับงานสอบบัญชี (Engagement Letter) | TSA 210 |
| 4 | จรรยาบรรณและความเป็นอิสระ | จรรยาบรรณ 2559 + TSA 220 |
⚠️ ประเด็นสำคัญที่ต้องระวังในระยะนี้¶
5 ข้อห้ามที่ผู้สอบบัญชีต้องไม่พลาด
-
อย่ารับงานก่อนเช็ค Independence — ผู้สอบบัญชีหรือทีมงานเป็นสมาชิกสหกรณ์/มีหนี้สิน/มีญาติเป็นกรรมการสหกรณ์ — รับงานไม่ได้
-
อย่ารับงานเกินกำลัง — ประเมินก่อนว่าทีมงานมีจำนวนและ skill ที่พอกับขนาดและความซับซ้อนของสหกรณ์
-
อย่ารับงานก่อน กตส. แต่งตั้งเป็นทางการ — แม้ที่ประชุมใหญ่จะเลือกแล้ว ต้องรอคำสั่งแต่งตั้งจากอธิบดีก่อนจึงเริ่มงานได้
-
อย่าลืม Engagement Letter — TSA 210 บังคับ ต้องลงนามก่อนเริ่มงานสอบบัญชี (ทั้งงานใหม่และงานต่อเนื่องที่มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ)
-
อย่ารับงานที่มี Red Flag — สหกรณ์มีปัญหาด้านความซื่อสัตย์ของผู้บริหาร, ปฏิเสธให้เข้าตรวจ, มีคดี — ต้องประเมินใหม่ก่อนรับ
📂 เอกสารที่ต้องเตรียม/จัดทำในระยะนี้¶
| เอกสาร | ทำเมื่อไหร่ | เก็บไว้ใน |
|---|---|---|
| Pre-acceptance Risk Assessment Checklist | ก่อนตัดสินใจรับงาน | W/P หมวด Engagement |
| Independence Confirmation (ทีมงาน) | ก่อนรับงาน + ทบทวนทุกปี | W/P หมวด Engagement |
| หนังสือเสนอบริการสอบบัญชี | ก่อนการประชุมใหญ่ของสหกรณ์ | สำเนาให้สหกรณ์ |
| หนังสือยืนยันการรับงาน | หลังที่ประชุมใหญ่มีมติเลือก | สำเนาส่ง กตส. |
| คำสั่งแต่งตั้งจากอธิบดี ⭐ | รับจาก กตส. | W/P หมวด Engagement |
| Engagement Letter ⭐ | ก่อนเริ่มงาน Fieldwork | ลงนามทั้งสองฝ่าย |
📅 Timeline ตัวอย่าง¶
สหกรณ์มีรอบปีบัญชี 1 ม.ค. – 31 ธ.ค.
ที่ประชุมใหญ่สามัญประจำปี: ภายใน 150 วันหลังสิ้นปี (≤ พ.ค.)
▼ ก.ย. – ต.ค. สหกรณ์เริ่มสรรหาผู้สอบบัญชี
▼ พ.ย. ผู้สอบบัญชีส่งหนังสือเสนอบริการ + ยืนยันรับงาน
▼ ก่อนประชุมใหญ่ ที่ประชุมใหญ่เลือกผู้สอบบัญชี
▼ หลังประชุมใหญ่ สหกรณ์ส่งเอกสารถึง กตส.
▼ ภายใน 60 วัน กตส. ออกคำสั่งแต่งตั้ง
▼ หลังแต่งตั้ง ลงนาม Engagement Letter → เริ่มงาน
ข้อสังเกต
ในทางปฏิบัติ ผู้สอบบัญชีรายใหม่ที่เพิ่งรับงานสหกรณ์ครั้งแรก จะมีเวลาค่อนข้างจำกัดระหว่างได้รับคำสั่งแต่งตั้งจนถึงต้องส่งรายงาน — ควรเริ่มทำความเข้าใจกิจการตั้งแต่ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นทางการ
🔗 เชื่อมโยงกับเอกสารอื่น¶
- ⬅️ กลับหน้าหลักคู่มือสอบบัญชี
- ➡️ ระยะที่ 2: การวางแผนการสอบบัญชี (Planning)
- 📚 กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง